Kto płaci za zwolnienie lekarskie - ZUS, KRUS czy pracodawca?

Pracownikowi objętemu ubezpieczeniem chorobowym i spełniającemu wymagane warunki przysługuje finansowane przez pracodawcę wynagrodzenie chorobowe za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym. Limit wynosi 14 dni od roku kalendarzowego następującego po roku, w którym pracownik ukończył 50 lat. Potem może przysługiwać zasiłek chorobowy finansowany z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wypłaca go ZUS albo pracodawca jako płatnik zasiłków - zależnie od liczby ubezpieczonych. Przy umowie zlecenia, działalności gospodarczej i ubezpieczeniu w KRUS obowiązują odrębne warunki, a samo zwolnienie lekarskie (L4) nie przesądza o prawie do świadczenia.

Z tego artykułu dowiesz się…

1. Kto wypłaca wynagrodzenie chorobowe: ZUS czy pracodawca.
2. Jakie zasady obowiązują przy umowie o pracę, zleceniu, działalności gospodarczej i w KRUS.
3. Ile wynosi świadczenie za zwolnienie lekarskie i jak je obliczyć.
4. Jak sprawdzić na platformie usług elektronicznych ZUS, kiedy ZUS wypłaca chorobowe.
5. Kiedy możesz nie mieć prawa do zasiłku chorobowego mimo L4.

Przeczytaj także:

• L4 online – jak szybko uzyskać zwolnienie lekarskie przez internet?

• Na ile dni opłaca się brać zwolnienie lekarskie? Jak zaplanować L4 i ile wynosi wynagrodzenie chorobowe 2025?

• Dobry powód na zwolnienie lekarskie (L4) – co warto wiedzieć?

• Ponowne zwolnienie lekarskie po 182 dniach – co dalej?

• Jak sprawdzić do kiedy jest zwolnienie lekarskie?

• Czy zwolnienie lekarskie przedłuża okres wypowiedzenia umowy?

Kto płaci za zwolnienie lekarskie – pracodawca czy ZUS?

To zależy od kilku czynników: długości zwolnienia, rodzaju umowy, wieku pracownika oraz liczby osób zatrudnionych w firmie. W pierwszym etapie niezdolności do pracy świadczenie wypłaca pracodawca – to tzw. wynagrodzenie chorobowe. Gdy okres ten się kończy, wypłatę świadczenia przejmuje ZUS w formie zasiłku chorobowego.

Wynagrodzenie chorobowe według Kodeksu pracy

Zgodnie z art. 92 Kodeksu pracy, pracownik ma prawo do wynagrodzenia chorobowego przez:

• 33 dni łącznie w roku kalendarzowym,

• 14 dni łącznie w roku kalendarzowym następującym po roku, w którym pracownik ukończył 50 lat.

Ile wynosi wynagrodzenie chorobowe?

Wynagrodzenie chorobowe wynosi co do zasady 80% podstawy wymiaru, choć w określonych przypadkach przysługuje w wysokości 100%. Podstawę oblicza się na zasadach podobnych do podstawy zasiłku chorobowego: uwzględnia się odpowiednie składniki wynagrodzenia z właściwego okresu i pomniejsza o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika, czyli łącznie o 13,71%. Zwykle bierze się pod uwagę 12 pełnych miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy. Jeśli pracownik był zatrudniony krócej, stosuje się odrębne zasady.

Do podstawy nie wlicza się składek na ubezpieczenia społeczne – oblicza się ją jako średnią z ostatnich 12 miesięcy przed miesiącem choroby, pomniejszoną o składki.

Kiedy przysługuje prawo do wynagrodzenia chorobowego?

Aby pracownik miał prawo do wynagrodzenia chorobowego, musi:

• być objęty ubezpieczeniem chorobowym;

• mieć za sobą okres wyczekiwania – zazwyczaj 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia;

• zachorować w czasie trwania ubezpieczenia.

Do okresu wyczekiwania mogą być doliczone wcześniejsze okresy ubezpieczenia, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni albo zachodzi inny wyjątek przewidziany w przepisach. Samo e-ZLA nie przesądza o prawie do wypłaty, zależy ono również od spełnienia warunków ubezpieczeniowych.

Zasiłek może przysługiwać także po ustaniu ubezpieczenia: gdy niezdolność rozpoczęła się w czasie ubezpieczenia i trwa bez przerwy albo gdy rozpoczęła się w ciągu 14 dni od jego ustania (w określonych przypadkach w ciągu 3 miesięcy) i trwa bez przerwy co najmniej 30 dni. Zasiłek za okres po ustaniu ubezpieczenia przysługuje zasadniczo nie dłużej niż przez 91 dni, jednak ustawa przewiduje wyjątki.

Jeśli pracownik nie spełnia warunków wypłaty, pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia chorobowego, a pracownik nie ma też prawa do zasiłku z ZUS.

Kiedy zasiłek chorobowy wypłaca ZUS, a kiedy płaci pracodawca?

Po upływie 33 dni (lub 14 dni w przypadku pracowników powyżej 50 roku życia), jeśli nadal trwa niezdolność do pracy, wypłatę przejmuje ZUS. Warunki uzyskania zasiłku chorobowego z ZUS to:

• opłacona składka na ubezpieczenie chorobowe;

• zachowany ciągły tytuł ubezpieczenia;

• spełniony okres wyczekiwania – 30 dni przy ubezpieczeniu obowiązkowym, 90 dni przy dobrowolnym.

Zasiłek chorobowy wynosi zwykle 80% podstawy wymiaru. Może wynosić 100%, gdy niezdolność do pracy:

• przypada w czasie ciąży,

• jest skutkiem wypadku w drodze do pracy lub z pracy

• wiąże się z niezbędnymi badaniami lub zabiegiem pobrania komórek, tkanek lub narządów przez kandydata na dawcę.

Opieka nad chorym dzieckiem lub członkiem rodziny uprawnia do odrębnego zasiłku opiekuńczego, który co do zasady wynosi 80% podstawy wymiaru. Wypadek przy pracy i choroba zawodowa podlegają zasadom ubezpieczenia wypadkowego.

Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego to zazwyczaj przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym wystąpiła choroba, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne. Podstawę ustala się jednak według zasad właściwych dla konkretnego tytułu ubezpieczenia.

Zależność od liczby pracowników – kto jest płatnikiem zasiłków?

To, kto wypłaca zasiłek chorobowy po zakończeniu okresu wynagrodzenia chorobowego, zależy od liczby osób zatrudnionych w firmie. W przedsiębiorstwach, które mają powyżej 20 pracowników, obowiązek ten przejmuje pracodawca – staje się tzw. płatnikiem zasiłków i wypłaca świadczenie w imieniu ZUS. 

W firmach, które zatrudniają 20 osób lub mniej, zasiłek chorobowy jest od razu wypłacany bezpośrednio przez ZUS. Takie rozwiązanie chroni mniejsze firmy przed dodatkowymi kosztami wynikającymi z dłuższej nieobecności pracownika.

Liczbę osób ustala się na dany rok według stanu na 30 listopada poprzedniego roku. Jeśli płatnik nie zgłaszał wtedy nikogo do ubezpieczenia chorobowego, bierze się pod uwagę stan z pierwszego miesiąca zgłoszenia. Nie chodzi więc wyłącznie o liczbę pracowników.

Od którego dnia pracodawca przestaje płacić za zwolnienie chorobowe?

Obowiązek wypłaty wynagrodzenia chorobowego przez pracodawcę kończy się po osiągnięciu ustawowego limitu dni w roku kalendarzowym. Dla pracowników, którzy nie ukończyli 50 lat, jest to 33 dni łącznej niezdolności do pracy.

W przypadku pracowników powyżej 50. roku życia, limit ten wynosi 14 dni. Po jego przekroczeniu – o ile spełnione są wszystkie wymagania formalne, w tym opłacone składki i zachowana ciągłość ubezpieczenia – wypłatę świadczenia przejmuje ZUS w formie zasiłku chorobowego.

Umowa zlecenia i działalność gospodarcza a zasiłek chorobowy

Osoba pracująca na umowie zlecenia może uzyskać zasiłek chorobowy, jeśli podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tej umowy oraz zgłosiła się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Osoba prowadząca działalność gospodarczą również może przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. W obu przypadkach prawo do zasiłku powstaje co do zasady po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia. Zleceniobiorcy ani przedsiębiorcy nie przysługuje wynagrodzenie chorobowe pracodawcy za pierwsze 33 lub 14 dni.

Więcej o zasadach dotyczących zlecenia przeczytasz w artykule: umowa zlecenia a zwolnienie lekarskie.

L4 a wynagrodzenie chorobowe - zasady w 2026 roku

Zasady wypłaty świadczeń za czas choroby zmieniają się niemal co roku. Nie wprowadzono zapowiadanej zmiany, która miała przenieść na ZUS wypłatę zasiłku od pierwszego dnia choroby. W 2026 roku doprecyzowano zasady dotyczące czynności wykonywanych podczas L4, a od 2027 roku planowane jest wejście w życie przepisów dotyczące osób ubezpieczonych z kilku tytułów.

Minimalna podstawa wymiaru zasiłku chorobowego

Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego nie może być niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika. W 2026 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 4806 zł brutto, a minimalna podstawa dla pracownika zatrudnionego na pełny etat 4147, 10 zł, przy niepełnym etacie ustala się ją proporcjonalnie.

Zasady korzystania ze zwolnienia

Od 13 kwietnia 2026 roku przepisy doprecyzowują zasady wykonywania czynności zawodowych podczas L4. Dotyczy to sytuacji, w których działanie nie zakłóca procesu leczenia ani nie przeciwdziała rekonwalescencji. Przykładem może być podpisanie faktury, krótkie zatwierdzenie przelewu czy odpowiedź na pilny e-mail, jeśli wymagają tego istotne okoliczności.

Polecenie pracodawcy nie jest wystarczającym powodem do podjęcia takiej czynności. Kluczowe jest jednak to, że taka aktywność nie może być stała ani zorganizowana - w przeciwnym razie ZUS może uznać, że świadczenie nie należy się pracownikowi. Zwykłe czynności dnia codziennego nie są traktowane jako aktywność niezgodna z celem zwolnienia, ale każdą sytuację ocenia się indywidualnie.

Umowa zlecenie a zasiłek chorobowy

Osoby zatrudnione na umowach zlecenia mogą przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i opłacać składki. Samo zawarcie umowy zlecenia nie daje automatycznie prawa do zasiłku - trzeba spełnić także warunki ubezpieczeniowe.

Od 1 stycznia 2027 roku planowane jest wejście w życie przepisów dotyczących osób ubezpieczonych z kilku tytułów. Na żądanie ubezpieczonego lekarz nie będzie musiał wystawiać zwolnienia z określonego tytułu, jeśli rodzaj pracy pozwala na jej wykonywanie mimo niezdolności do pracy z innego tytułu.

Kiedy ZUS wypłaca zasiłek chorobowy – i jak to sprawdzić?

Zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS nie trafia na konto automatycznie z chwilą rozpoczęcia zwolnienia lekarskiego. Wymaga to spełnienia kilku warunków formalnych oraz przekazania dokumentów przez pracodawcę. W tej części wyjaśniamy, kiedy można się spodziewać wypłaty, od czego zależy jej termin i gdzie sprawdzić jej status.

Kiedy świadczenie chorobowe przejmuje ZUS?

Po zakończeniu okresu wynagrodzenia chorobowego może przysługiwać zasiłek chorobowy. Wypłaca go ZUS albo pracodawca jako płatnik zasiłków, pracownik może otrzymywać go od 34. albo 15. dnia niezdolności do pracy, zależnie od limitu wykorzystanego w roku:

• od 34. dnia niezdolności do pracy - po wykorzystaniu limitu 33 dni wynagrodzenia chorobowego,

• od 15. dnia niezdolności do pracy - po wykorzystaniu limitu 14 dni wynagrodzenia chorobowego, w roku kalendarzowym następującym po roku, w którym pracownik ukończył 50 lat.

Warunkiem jest jednak złożenie przez pracodawcę wniosku Z-3 oraz przekazanie do ZUS wszystkich wymaganych dokumentów, w tym elektronicznego zwolnienia lekarskiego (e-ZLA), które jest podstawą do rozpatrzenia prawa do zasiłku.

Wypłacane przez ZUS świadczenia – zasady, terminy i dokumenty

ZUS wypłaca zasiłek najpóźniej w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia prawa do świadczenia. W praktyce jednak wiele przelewów realizowanych jest szybciej – zazwyczaj w ciągu 7–14 dni roboczych, o ile dokumentacja nie zawiera błędów.

Wypłata może się opóźnić, jeśli pracodawca nie prześle wniosku Z-3 lub zrobi to z opóźnieniem lub dane w dokumentach są niezgodne (np. błędna liczba dni niezdolności do pracy). Czasem występują problemy z integracją systemów np. brak widoczności e-ZLA po stronie płatnika.

Jak sprawdzić, kiedy ZUS wypłaci chorobowe?

Najprościej zrobić to przez konto na PUE ZUS (Platforma Usług Elektronicznych). Po zalogowaniu należy przejść do zakładki „Świadczenia i zasiłki”, gdzie znajdują się szczegóły dotyczące daty naliczenia świadczenia, statusu przelewu i historii wcześniejszych wypłat.

W przypadku braku dostępu do PUE, można skorzystać z infolinii ZUS – 22 560 16 00 lub wizyty w oddziale ZUS – po wcześniejszym umówieniu wizyty. 

Dzięki tym rozwiązaniom łatwo ustalić, czy zasiłek został już przelany, czy może ZUS oczekuje na brakujące dokumenty lub wyjaśnienia.

Jak obliczyć wysokość wynagrodzenia chorobowego i zasiłku?

Wysokość świadczenia za czas choroby - niezależnie od tego, czy wypłaca je pracodawca czy ZUS - zależy od przeciętnego wynagrodzenia z ostatnich miesięcy oraz przyczyny niezdolności do pracy. W tej sekcji wyjaśniamy, jak oblicza się kwoty, które wpływają na konto podczas L4, oraz jaka jest różnica między wynagrodzeniem chorobowym a zasiłkiem chorobowym.

Różnica między wynagrodzeniem chorobowym a zasiłkiem chorobowym

Wynagrodzenie chorobowe to świadczenie wypłacane przez pracodawcę przez pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w ciągu roku kalendarzowego albo przez 14 dni w roku kalendarzowym następującym po roku, w którym pracownik ukończył 50 lat. Limity sumuje się w roku kalendarzowym, także przy przerwach w chorobie i zmianie pracodawcy

Po tym okresie pracownikowi może przysługiwać zasiłek chorobowy od 34. albo 15. dnia niezdolności do pracy. Wypłaca go ZUS lub pracodawca będący płatnikiem zasiłków.

Różnica dotyczy rodzaju świadczenia i zasad jego wypłaty. Pierwsze świadczenie jest wynagrodzeniem chorobowym finansowanym przez pracodawcę. Później może przysługiwać zasiłek chorobowy finansowany z ubezpieczenia chorobowego, wypłacany przez ZUS albo płatnika zasiłków.

Ile wynosi zasiłek lub wynagrodzenie chorobowe?

Standardowo zarówno wynagrodzenie chorobowe, jak i zasiłek chorobowy wynoszą 80% podstawy wymiaru. Możliwe jest jednak otrzymanie 100%, jeśli:

• pacjentka jest w ciąży;

• pracownik uległ wypadkowi w drodze do pracy lub z pracy;

• pracownik poddaje się niezbędnym badaniom lub zabiegom związanym z dawstwem komórek, tkanek albo narządów.

Opieka nad chorym dzieckiem lub członkiem rodziny może uprawniać do odrębnego zasiłku opiekuńczego, który co do zasady wynosi 80% podstawy wynagrodzenia.

Jak oblicza się wynagrodzenie chorobowe?

1. Oblicza się przeciętne miesięczne wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc choroby.

2. Od tej kwoty odejmuje się składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe i chorobowe) – łącznie 13,71%.

3. Uzyskaną podstawę dzieli się przez 30 (stała liczba dni, niezależnie od miesiąca).

4. Dniówkę mnoży się przez 80% (lub 100% w przypadkach szczególnych).

5. Wynik mnoży się przez liczbę dni niezdolności do pracy.

Jak oblicza się zasiłek chorobowy?

Procedura jest niemal identyczna jak w przypadku wynagrodzenia chorobowego:

1. Podstawę wymiaru zasiłku ustala się na podstawie średniej z 12 miesięcy, pomniejszonej o składki społeczne.

2. Dzieli się ją przez 30 – to dniówka.

3. Dzienne wynagrodzenie mnoży się przez 80% lub 100% – zależnie od przyczyny choroby.

4. Ostateczna kwota to dzienne wynagrodzenie pomnożone przez liczbę dni, za które przysługuje zasiłek.

W 2026 roku minimalna podstawa wymiaru zasiłku dla pracownika zatrudnionego na pełny etat wynosi 4147, 10 zł (4806 zł pomniejszone o 13,71%). Przy niepełnym etacie ustala się ją proporcjonalnie; szczegółowe zasady zależą od rodzaju ubezpieczenia.

Przykład wyliczenia

Pracownik otrzymywał przez 12 pełnych miesięcy stałe wynagrodzenie 6000 zł brutto i nie ma składników, które zmieniają podstawę jego wynagrodzenia. Po odjęciu 13,71% podstawa wynosi 5177,40 zł. Dzienna podstawa to 172,58 zł, a 80% tej kwoty to około 138,06 zł brutto za dzień. Za 10 dni niezdolności do pracy daje to około 1380,60 zł brutto. Rzeczywista kwota może się różnić m.in. ze względu na zmienne składniki wynagrodzenia.

Jak sprawdzić wysokość świadczenia?

Aby wyliczyć ile pieniędzy należy się w ramach świadczenia, można skorzystać z narzędzi dostępnych online - np. kalkulatora zasiłku chorobowego netto na stronie ZUS. Pomagają one oszacować przewidywaną kwotę świadczenia na podstawie zarobków i liczby dni L4. Ostateczna kwota wypłaty może się różnić, jeśli w ciągu ostatnich 12 miesięcy zmieniała się wysokość pensji, pracownik otrzymał premie lub miał przerwy w zatrudnieniu.

Zwolnienie lekarskie a ubezpieczenie w KRUS – kto i kiedy może otrzymać świadczenie?

System ubezpieczeń rolniczych prowadzony przez KRUS różni się zasadniczo od zasad obowiązujących w ZUS. Dotyczy on nie tylko rolników, ale też domowników i innych osób współpracujących w gospodarstwach. Świadczenia chorobowe w KRUS mają inny charakter, wysokość i sposób przyznawania, a także inne wymagania formalne.

Kto może otrzymać zasiłek chorobowy z KRUS?

Zasiłek chorobowy z KRUS może przysługiwać ubezpieczonemu rolnikowi, jego małżonkowi lub domownikowi, który z powodu choroby jest niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym przez co najmniej 30 dni bez przerwy.

Ubezpieczenie może być obowiązkowe albo dobrowolne – w tym drugim przypadku trzeba złożyć odpowiedni wniosek. W przypadku osób ubezpieczonych dobrowolnie co do zasady wymagany jest co najmniej rok nieprzerwanego ubezpieczenia bezpośrednio przed chorobą; wyjątkiem jest m.in. zasiłek z tytułu wypadku przy pracy rolniczej.

Podleganie ubezpieczeniu w KRUS nie zawsze wyklucza ubezpieczenie z innego tytułu w ZUS, a prawo do świadczeń z poszczególnych tytułów ocenia się odrębnie.

Kiedy zyskuje się prawo do zasiłku chorobowego z KRUS?

Zasiłek chorobowy z KRUS przysługuje osobie ubezpieczonej, jeśli spełnione są trzy warunki:

1. niezdolność do pracy w gospodarstwie z powodu choroby trwa nieprzerwanie co najmniej 30 dni,

2. osoba objęta dobrowolnym ubezpieczeniem podlega mu nieprzerwanie przez co najmniej 12 miesięcy przed powstaniem niezdolności do pracy - wymóg ten nie dotyczy zasiłku z tytułu wypadku przy pracy rolniczej,

3. niezdolność do pracy potwierdza e-ZLA wystawione podczas wizyty lekarskiej w przychodni; zaświadczenie jest przekazywane elektronicznie do KRUS,

Po 180 dniach pobierania zasiłku jego przedłużenie wymaga złożenia wniosku do KRUS i otrzymania orzeczenia od lekarza orzecznika KRUS (rzeczoznawcy) potwierdzającego dalszą niezdolność do pracy oraz rokowania na jej odzyskanie.

Zasiłek chorobowy z KRUS w 2026 roku 

Wysokość świadczenia w systemie rolniczym jest znacznie niższa niż w ZUS. W 2026 roku zasiłek chorobowy z KRUS wynosi 25 zł dziennie – niezależnie od dochodu, rodzaju choroby czy długości ubezpieczenia.

Standardowy okres pobierania świadczenia to do 180 dni. Jeśli jednak leczenie wymaga więcej czasu i lekarze ocenią, że istnieje szansa na powrót do pracy, możliwe jest przedłużenie wypłaty o kolejne 360 dni na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika KRUS. Łącznie można więc otrzymywać zasiłek nawet przez 540 dni, czyli ponad półtora roku.

Podczas pobierania świadczenia nadal konieczne jest opłacanie składek – również na ubezpieczenie chorobowe, wypadkowe i macierzyńskie. Brak wpłat może skutkować utratą prawa do dalszego świadczenia.

Jakie dokumenty są potrzebne?

W podstawowym okresie zasiłku, czyli do 180 dni, wystarczy odbycie wizyty lekarskiej, podczas której lekarz wystawi dokument e-ZLA. Zwolnienie przekazywane jest elektronicznie do KRUS i stanowi podstawę do rozpatrzenia prawa do wypłaty świadczenia. Po upływie 180 dni przedłużenie wymaga dodatkowej procedury, w tym orzeczenia lekarza rzeczoznawcy KRUS lub komisji lekarskiej Kasy.

Zwolnienie lekarskie a status osoby bezrobotnej - czy urząd pracy wypłaca świadczenie za czas choroby?

Osoby zarejestrowane jako bezrobotne również mogą skorzystać ze zwolnienia lekarskiego. Jednak w przeciwieństwie do osób zatrudnionych nie otrzymują wynagrodzenia chorobowego od pracodawcy ani odrębnego zasiłku chorobowego z ZUS z samego tytułu rejestracji. Jeśli pobierają zasiłek dla bezrobotnych lub stypendium, mogą zachować je za udokumentowany okres niezdolności do pracy, o ile spełniają warunki.

Prawo do zasiłku dla bezrobotnych a niezdolność do pracy

Sam status osoby bezrobotnej nie daje prawa do zasiłku chorobowego z ZUS, a urząd pracy nie wypłaca takiego świadczenia. Osoba, której przysługuje zasiłek dla bezrobotnych lub stypendium (np. za staż lub szkolenie z PUP), zachowuje jednak prawo do tych świadczeń w pełnej wysokości za udokumentowany okres choroby.

Aby zachować zasiłek dla bezrobotnych lub stypendium podczas choroby, należy spełnić restrykcyjne obowiązki formalne:

• Posiadać prawo do świadczenia: choroba musi przypadać na okres, w którym zasiłek lub stypendium legalnie przysługują.

• Udokumentować chorobę: niezdolność do pracy musi zostać potwierdzona elektronicznym zwolnieniem lekarskim (e-ZLA) wystawionym na dane urzędu pracy.

• Zawiadomić PUP w ciągu 2 dni: bezrobotny ma obowiązek poinformować swój urząd pracy o niezdolności do pracy w terminie 2 dni od dnia wystawienia zaświadczenia lekarskiego.

• Dostarczyć dokument w ciągu 7 dni: w wyjątkowych przypadkach, gdy urząd nie otrzymał e-ZLA w formie elektronicznej (np. z powodu błędu systemu i wystawienia druku papierowego), należy dostarczyć wydruk lub zaświadczenie do PUP w ciągu 7 dni od jego otrzymania.

W przeciwieństwie do zatrudnionych pracowników, osoba bezrobotna nie otrzymuje wynagrodzenia chorobowego od pracodawcy, ponieważ nie pozostaje w stosunku pracy. W czasie choroby urząd pracy nie wypłaca jej również żadnego dodatkowego zasiłku chorobowego - chory bezrobotny zachowuje po prostu prawo do swojego dotychczasowego zasiłku dla bezrobotnych.

Wysokość tego świadczenia zależy od długości wcześniejszego zatrudnienia i w 2026 roku wynosi od ok. 1 020 zł do 1 948 zł netto miesięcznie (dokładna kwota zależy od stażu pracy oraz etapu pobierania świadczenia). Pieniądze te przysługują wyłącznie za faktyczny czas udokumentowanej niezdolności do pracy, jednak pod jednym, restrykcyjnym warunkiem: nieprzerwany okres zwolnienia lekarskiego (e-ZLA) nie może przekroczyć 90 dni. Przekroczenie tego limitu oznacza automatyczną utratę statusu bezrobotnego i wstrzymanie wypłat.

Jak uzyskać zwolnienie lekarskie podczas konsultacji online?

Zwolnienie lekarskie może zostać wystawione również podczas konsultacji zdalnej, jeśli lekarz po ocenie stanu zdrowia i dokumentacji pacjenta stwierdzi medyczne wskazania do czasowej niezdolności do pracy. Sam rodzaj umowy ani posiadanie ubezpieczenia nie przesądzają o medycznej zasadności wystawienia e-ZLA. Z kolei samo e-ZLA nie gwarantuje wypłaty świadczenia, ponieważ prawo do wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku zależy od spełnienia warunków ubezpieczeniowych.

Komu przysługuje L4 online?

Z e-zwolnienia wystawionego podczas konsultacji zdalnej mogą skorzystać:

• pracownicy etatowi – objęci obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym;

• zleceniobiorcy – jeśli zgłosili się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i opłacają składki;

• osoby samozatrudnione – prowadzące działalność gospodarczą i opłacające składkę chorobową;

• osoby zatrudnione za granicą - objęte ubezpieczeniem poza Polską;

• osoby w okresie wypowiedzenia – jeśli nadal podlegają ubezpieczeniu;

• osoby bez zatrudnienia, które zachowały prawo do zasiłku chorobowego (np. przez ostatnie 90 dni od ustania tytułu ubezpieczenia).

Ważne jest, by istniała ciągłość ubezpieczenia chorobowego – wtedy lekarz ma podstawę do wystawienia L4.

Jak wygląda proces uzyskania L4 online?

Aby uzyskać dokument e-ZLA potwierdzający czasową niezdolność do pracy wystarczy wykonać kilka bardzo prostych kroków.

1. Wybór serwisu telemedycznego np. Kliklekarz.pl, a następnie konsultacji dotyczącej e-zwolnienia.

2. Przygotowanie danych niezbędnych do konsultacji:

   1. numer PESEL,

   2. NIP pracodawcy (jeśli dotyczy);

   3. rodzaj zatrudnienia (etat, zlecenie, samozatrudnienie);

   4. opis dolegliwości i objawów;

   5. ewentualną listę leków, które pacjent przyjmuje;

   6. ewentualne wyniki badań lub wcześniejszą dokumentację medyczną.

3. Wypełnienie formularza online, podając dane osobowe i opisując objawy.

4. Odbycie teleporady z lekarzem, który, zadaje pytania i analizuje sytuację medyczną.

5. Jeśli lekarz stwierdzi wskazania medyczne, może wystawić e-ZLA. Zwolnienie jest przekazywane elektronicznie do systemu ZUS i udostępniane płatnikowi. Pracownik nadal powinien poinformować pracodawcę o nieobecności zgodnie z zasadami obowiązującymi w zakładzie pracy.

Odbycie konsultacji z lekarzem nie gwarantuje pozytywnej decyzji lekarza o wystawieniu zwolnienia lekarskiego. Zależy ona od uzasadnionych wskazań medycznych do otrzymania dokumentu, a prawo do wypłaty zależy od sytuacji ubezpieczeniowej pacjenta.

Dlaczego warto skorzystać z konsultacji online?

Zdalna konsultacja to legalna forma kontaktu z lekarzem, a L4 wystawione online jest akceptowane przez ZUS oraz zagranicznych pracodawców. e-ZLA trafia bezpośrednio do ZUS i pracodawcy, chyba, że pracownik jest zatrudniony za granicą - w tym przypadku otrzymuje kopię zwolnienia w pdf, którą powinien przekazać do właściwych organów w zakładzie pracy.

To rozwiązanie zgodne z przepisami – także dla osób z różnymi formami zatrudnienia, które mają prawo do świadczeń chorobowych.

Podsumowanie 

W przypadku choroby i macierzyństwa prawo do świadczenia zależy od długości zwolnienia, formy zatrudnienia oraz opłacanych składek. W okresie niezdolności do pracy z powodu choroby wynagrodzenie chorobowe wypłaca pracodawca - przez 33 dni w roku (lub 14 dni w roku kalendarzowym następującym po roku, w którym pracownik ukończył 50 lat). Po tym czasie może przysługiwać zasiłek chorobowy, wypłacany przez ZUS albo pracodawcę będącego płatnikiem zasiłków. Liczba osób zgłoszonych przez płatnika do ubezpieczenia chorobowego decyduje, kto wypłaca zasiłek, ale nie zmienia limitu wynagrodzenia chorobowego.

Osoby zarejestrowane w urzędzie pracy oraz ubezpieczone w KRUS również mogą otrzymać wsparcie, choć na innych zasadach. Wysokość zasiłku zależy od podstawy wymiaru, rodzaju zatrudnienia oraz liczby dni zwolnienia. Okres zasiłkowy wynosi co do zasady 182 dni, a w przypadku gruźlicy lub niezdolności przypadającej w czasie ciąży - 270 dni. Po jego wyczerpaniu świadczenie rehabilitacyjne może przysługiwać na okres do 12 miesięcy, jeśli spełnione są warunki ustawowe. Zwolnienie lekarskie można dziś uzyskać także online, jeśli lekarz stwierdzi wskazania medyczne, jednak konsultacja nie przesądza o prawie do zasiłku

Najczęściej zadawane pytania

L4 – ile płatne?

Kiedy ZUS wypłaca L4?

Za ile dni L4 płaci pracodawca?

Kto płaci za zwolnienie lekarskie?

Ile wynosi zasiłek chorobowy z KRUS?

Jak obliczyć wynagrodzenie chorobowe?

Kto płaci za L4 w firmie poniżej 20 osób?

Jak sprawdzić, kiedy ZUS wypłaci chorobowe?

Czy urząd pracy płaci za zwolnienie lekarskie?

Czy po ustaniu zatrudnienia można dostać zasiłek chorobowy?

Główne wnioski

1. W razie choroby pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe przez pierwsze 33 dni, a po 50. roku życia – przez 14 dni od dnia niezdolności.
2. Po upływie tego okresu świadczenie przejmuje ZUS, jeśli pracownik spełnia warunki ubezpieczenia i ma ważne zaświadczenie lekarskie.
3. W firmach do 20 osób zasiłek chorobowy wypłacany jest przez ZUS już od pierwszego dnia zwolnienia.
4. Osoby ubezpieczone w KRUS lub zarejestrowane w urzędzie pracy mogą otrzymać świadczenie na innych zasadach.
5. Jeśli w ciągu 90 dni od ustania zatrudnienia zachowana jest ciągłość ubezpieczenia, ZUS może nadal wypłacać zasiłek.
6. Wysokość wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego zależy od podstawy wymiaru oraz rodzaju umowy.
7. Maksymalny okres zasiłku to 182 dni, a w szczególnych przypadkach można ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne na kolejne 270 dni.
8. Zasiłek chorobowy przysługuje tylko wtedy, gdy powodem niezdolności do pracy jest choroba potwierdzona e-ZLA.
9. Zwolnienie lekarskie można legalnie uzyskać zdalnie, bez wychodzenia z domu i kolejek.