Diazepam to lek psychotropowy z grupy benzodiazepin, dostępny wyłącznie na receptę. Działa uspokajająco, przeciwlękowo, przeciwdrgawkowo i rozluźnia mięśnie. Diazepam Genoptim stosuje się u dorosłych w objawowym leczeniu zaburzeń lękowych i objawów występujących po odstawieniu alkoholu, a u dorosłych i dzieci powyżej 6 lat także w leczeniu skurczów mięśni. Lek może uzależniać, dlatego dawkę i czas trwania leczenia ustala lekarz.
Jak działa diazepam?
Diazepam należy do grupy benzodiazepin. Są to leki, które wzmacniają w mózgu działanie naturalnej substancji hamującej o nazwie GABA. GABA wycisza nadmiernie pobudzone komórki nerwowe, dlatego jej silniejsze działanie przekłada się na uspokojenie, zmniejszenie lęku, rozluźnienie mięśni oraz łatwiejsze zasypianie.
Diazepam wykazuje działanie przeciwlękowe, uspokajające, nasenne, przeciwdrgawkowe i rozluźniające mięśnie. Po podaniu doustnym najwyższe stężenie we krwi osiąga zwykle po 30 do 90 minutach. Diazepam działa długo, a jego czynne metabolity pozostają w organizmie jeszcze dłużej. Z tego powodu przy regularnym stosowaniu lek może się kumulować, szczególnie u osób starszych i pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.
Potrzebujesz recepty? Załatw to online!
Kończy Ci się lek? Nie czekaj w kolejkach. Skonsultuj się z lekarzem przez telefon i otrzymaj e-receptę przez internet.
Wskazania do stosowania diazepamu
Zakres wskazań może się różnić w zależności od konkretnego produktu zawierającego diazepam. Poniższe informacje dotyczą Diazepam Genoptim. Lek stosuje się objawowo w leczeniu stanów lękowych, alkoholowego zespołu abstynencyjnego oraz skurczów mięśni. Benzodiazepiny stosuje się wtedy, gdy objawy są nasilone i wyraźnie utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Zaburzenia lękowe
Diazepam stosuje się w leczeniu objawowym ciężkich zaburzeń lękowych, które poważnie utrudniają codzienne życie lub są dla pacjenta przyczyną skrajnego dyskomfortu. Benzodiazepiny nie są lekami pierwszego wyboru w łagodnym, przemijającym lęku, dlatego lekarz sięga po diazepam dopiero wtedy, gdy objawy są nasilone. Lek może też przynieść ulgę przy związanych z lękiem zaburzeniach snu, choć nie jest przeznaczony do rutynowego leczenia bezsenności.
Jeśli lęk utrzymuje się, nawraca lub wyraźnie utrudnia codzienne funkcjonowanie, potrzebna jest konsultacja lekarska. Może się ona odbyć także z psychiatrą online, który oceni objawy, dotychczasowe leczenie oraz bezpieczeństwo zastosowania benzodiazepiny. Sama konsultacja nie oznacza, że pacjent otrzyma receptę na diazepam.
Alkoholowy zespół abstynencyjny
Diazepam Genoptim stosuje się w objawowym leczeniu alkoholowego zespołu abstynencyjnego. Dawkę ustala lekarz na podstawie nasilenia objawów i stanu pacjenta. Leku nie należy przyjmować samodzielnie w celu łagodzenia skutków odstawienia alkoholu.
Skurcze mięśni szkieletowych
Diazepam łagodzi bolesne skurcze mięśni szkieletowych wywołane stanem zapalnym mięśni i stawów lub urazem. Pomaga również w skurczach związanych z niektórymi chorobami układu nerwowego, na przykład porażeniem mózgowym, paraplegią czy zespołem uogólnionej sztywności. Rozluźniające działanie leku na mięśnie zmniejsza napięcie i ból, co ułatwia pacjentowi poruszanie się i rehabilitację.
Jak dawkować i stosować diazepam?
Dokładne schematy dawkowania różnią się między produktami. Poniższe dawki pochodzą z dokumentacji Diazepam Genoptim i nie służą do samodzielnej zmiany leczenia. Lekarz dobiera najmniejszą skuteczną dawkę, ocenia efekt terapeutyczny i ustala czas trwania leczenia.
Dawkowanie diazepamu u dorosłych
W leczeniu zaburzeń lękowych zalecana dawka Diazepam Genoptim wynosi 10 mg na dobę: 2,5 mg rano, 2,5 mg w południe i 5 mg wieczorem.
W alkoholowym zespole abstynencyjnym stosuje się 10 mg 3 do 4 razy przez pierwsze 24 godziny, a następnie 5 mg 3-4 razy dziennie, zależnie od potrzeby.
W leczeniu skurczów mięśni stosuje się od 2 do 10 mg 3 do 4 razy na dobę. Ostateczną dawkę i liczbę przyjęć ustala lekarz.
Dawkowanie u dzieci i młodzieży
U dzieci i młodzieży Diazepam Genoptim stosuje się wyłącznie w leczeniu skurczów mięśni. U dzieci w wieku od 6 do 12 lat zwykle stosuje się 5 mg dwa razy na dobę, a u młodzieży w wieku od 12 do 18 lat 10 mg dwa razy na dobę.
Lek można podawać dzieciom poniżej 6 lat wyłącznie na podstawie decyzji lekarza i w warunkach ścisłego nadzoru specjalisty, który ustali dawkę. Nie zaleca się długotrwałego stosowania diazepamu u dzieci.
Dawkowanie u osób starszych i w chorobach wątroby lub nerek
U pacjentów w podeszłym wieku leczenie rozpoczyna się od najniższej dawki, czyli od 2 do 2,5 mg raz lub dwa razy na dobę, i zwiększa się ją stopniowo, tylko jeśli jest to niezbędne i dobrze tolerowane. Osoby starsze na początku leczenia wymagają regularnej kontroli, aby uniknąć nadmiernego nagromadzenia leku w organizmie.
W niewydolności wątroby konieczne jest zmniejszenie dawki oraz regularne badania kontrolne. U pacjentów z niewydolnością nerek modyfikacja dawki nie jest zwykle konieczna, ale diazepam należy stosować ostrożnie. U osób ze schyłkową niewydolnością nerek należy unikać tego leku, ponieważ jego czynne metabolity mogą się kumulować.
Jak przyjmować diazepam?
Diazepam ma postać tabletek do przyjmowania doustnego. Tabletkę można podzielić na równe części, co ułatwia połykanie i dawkowanie. Lek zwykle przyjmuje się po południu lub wieczorem.
W leczeniu zaburzeń lękowych czas trwania leczenia powinien być jak najkrótszy. Terapia zasadniczo nie powinna przekraczać od 8 do 12 tygodni, łącznie z okresem stopniowego zmniejszania dawki. Dłuższe stosowanie wymaga ponownej oceny stanu pacjenta przez lekarza.
Co zrobić w razie pominięcia dawki
W przypadku pominięcia dawki należy przyjąć ją możliwie szybko. Jeśli zbliża się już pora kolejnej dawki, pominiętą dawkę należy opuścić i wrócić do zwykłego schematu. Nie należy przyjmować podwójnej dawki w celu uzupełnienia tej pominiętej.
Jak odstawić diazepam
Diazepamu nie należy odstawiać nagle. Dawkę zmniejsza się stopniowo, według schematu ustalonego przez lekarza, aby ograniczyć ryzyko wystąpienia objawów odstawienia oraz nasilonego powrotu lęku.
Nagłe przerwanie leczenia po dłuższym stosowaniu może wywołać objawy odstawienia, takie jak ból głowy, ból mięśni, silny lęk, napięcie, drażliwość i splątanie, a w cięższych przypadkach także zaburzenia postrzegania czy drgawki. U pacjentów z padaczką nagłe odstawienie leku może wywołać stan padaczkowy. Z tego powodu decyzję o zakończeniu leczenia i tempo zmniejszania dawki zawsze ustala lekarz.
Możliwe skutki uboczne i działania niepożądane
Jak każdy lek, diazepam może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią. Część z nich wynika wprost z uspokajającego działania leku i najczęściej pojawia się na początku leczenia lub przy większych dawkach.
Najczęstsze działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane diazepamu to zmęczenie, senność i osłabienie mięśni. Zwykle zależą od dawki, pojawiają się na początku leczenia i mogą słabnąć przy dalszym stosowaniu leku.
Objawy te są związane z uspokajającym i rozluźniającym działaniem leku i zwykle są silniejsze na początku terapii oraz przy wyższych dawkach.
Mniej częste i rzadsze działania niepożądane
U części pacjentów mogą wystąpić także inne dolegliwości, których częstości nie da się dokładnie określić na podstawie dostępnych danych. Należą do nich między innymi:
splątanie, dezorientacja, trudności z koncentracją i obniżona czujność,
niepamięć następcza, czyli luki w pamięci dotyczące zdarzeń po przyjęciu leku,
ból i zawroty głowy, drżenia, zaburzenia równowagi podczas chodzenia oraz zaburzenia wymowy,
zawroty głowy z uczuciem wirowania (zawroty głowy pochodzenia błędnikowego),
podwójne lub niewyraźne widzenie,
niedociśnienie tętnicze,
spłycenie emocjonalne, obniżenie nastroju, zmiany popędu płciowego,
nudności, suchość w jamie ustnej, nadmierne ślinienie lub zaparcia,
reakcje skórne, takie jak wysypka, pokrzywka czy świąd,
zaburzenia oddawania moczu.
U osób starszych diazepam zwiększa ryzyko upadków, a co za tym idzie także złamań, ze względu na senność i osłabienie mięśni.
Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem
Niektóre objawy wymagają szybkiego kontaktu z lekarzem. Pilnie skontaktuj się z lekarzem lub zgłoś się po pomoc, jeśli wystąpią:
reakcje paradoksalne, czyli zamiast uspokojenia niepokój, pobudzenie, drażliwość, agresja, koszmary senne, omamy lub inne niepokojące zmiany zachowania,
spłycenie i spowolnienie oddechu lub inne trudności z oddychaniem,
objawy dotyczące serca i krążenia, takie jak nieregularne bicie serca, silny spadek ciśnienia krwi, zasłabnięcie lub cechy niewydolności serca,
zażółcenie skóry lub białek oczu, które może świadczyć o zaburzeniach pracy wątroby,
ciężkie reakcje skórne lub objawy uczulenia.
Reakcje paradoksalne oraz zaburzenia zachowania częściej dotyczą dzieci i osób starszych. W razie ich wystąpienia leczenie zwykle się przerywa, po konsultacji z lekarzem. Pełna lista działań niepożądanych znajduje się w ulotce dołączonej do opakowania.
Środki ostrożności i przeciwwskazania
Przed rozpoczęciem stosowania diazepamu warto poznać sytuacje, w których leku nie wolno przyjmować, oraz okoliczności wymagające szczególnej ostrożności. Diazepam działa na ośrodkowy układ nerwowy i wiąże się z ryzykiem uzależnienia, dlatego jego stosowanie zawsze odbywa się pod kontrolą lekarza.
Kiedy nie stosować diazepamu
Nie należy stosować diazepamu, jeśli występuje:
nadwrażliwość na diazepam lub którykolwiek składnik pomocniczy leku,
miastenia, czyli choroba powodująca nadmierne osłabienie mięśni,
ciężka niewydolność oddechowa,
zespół bezdechu sennego, czyli przerwy w oddychaniu podczas snu,
ciężka niewydolność wątroby.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem leczenia należy poinformować lekarza o wszystkich chorobach i przyjmowanych lekach. Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie diazepamu, jeśli:
w przeszłości występowało uzależnienie od alkoholu lub leków, ponieważ zwiększa to ryzyko uzależnienia od diazepamu,
pacjent choruje na przewlekłą niewydolność oddechową, niewydolność serca lub padaczkę,
pacjentem jest dziecko lub osoba starsza, które są bardziej wrażliwe na działanie leku,
występuje depresja lub myśli samobójcze, ponieważ diazepamu nie stosuje się w monoterapii depresji ani lęku związanego z depresją.
Psychoza wymaga odpowiedniego leczenia podstawowego. Diazepam nie jest lekiem pierwszego wyboru w chorobach psychotycznych i nie powinien być stosowany jako jedyny lek w leczeniu takich zaburzeń.
Diazepam może powodować niepamięć następczą oraz reakcje paradoksalne, a po kilku tygodniach stosowania jego działanie uspokajające może częściowo słabnąć. Tabletki zawierają laktozę jednowodną, dlatego osoby z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinny ich przyjmować.
Czy diazepam uzależnia?
Diazepam może prowadzić do uzależnienia nawet wtedy, gdy jest przyjmowany w dawkach zaleconych przez lekarza. Ryzyko rośnie wraz z dawką i długością leczenia, zwłaszcza u osób, które wcześniej nadużywały alkoholu lub leków. Diazepamu nie należy odstawiać nagle. Lekarz stopniowo zmniejsza dawkę, aby ograniczyć objawy odstawienia i nasilony powrót lęku.
Diazepam a alkohol i opioidy
Podczas leczenia diazepamem nie należy pić alkoholu. Alkohol nasila uspokajające działanie leku i zwiększa ryzyko silnej senności oraz niebezpiecznego spłycenia oddechu. Podobne zagrożenie wiąże się z jednoczesnym przyjmowaniem opioidowych leków przeciwbólowych. Połączenie diazepamu z opioidami może prowadzić do głębokiej sedacji, zahamowania oddechu, śpiączki, a nawet zgonu, dlatego takie leczenie lekarz rozważa wyłącznie wtedy, gdy nie ma innej możliwości.
Interakcje z innymi lekami
Diazepam może wchodzić w interakcje z wieloma lekami, dlatego przed rozpoczęciem leczenia należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych preparatach, w tym ziołowych i suplementach. Ostrożności wymaga łączenie diazepamu z buprenorfiną i klozapiną, ponieważ takie połączenia zwiększają ryzyko poważnej depresji oddechowej i zaburzeń krążenia.
Senność i działanie uspokajające mogą się nasilać po połączeniu diazepamu z innymi lekami wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy, między innymi lekami nasennymi, przeciwpsychotycznymi, opioidami i niektórymi lekami przeciwhistaminowymi.
Niektóre leki przeciwpadaczkowe, takie jak karbamazepina, fenobarbital i fenytoina, mogą osłabiać działanie diazepamu. Inne leki mogą zwiększać jego stężenie i nasilać działania niepożądane. Sok grejpfrutowy również może nasilać działanie diazepamu. Wszystkie przyjmowane leki należy zgłosić lekarzowi lub farmaceucie.
Diazepam w ciąży i przy karmieniu piersią
Diazepamu nie należy stosować w ciąży, chyba że lekarz uzna to za bezwzględnie konieczne z braku bezpieczniejszej alternatywy. Stosowanie benzodiazepin w pierwszym trymestrze wiąże się z możliwym zwiększeniem ryzyka wad wrodzonych, a podawanie leku w dalszym okresie ciąży lub podczas porodu może oddziaływać na oddychanie, napięcie mięśniowe i odruch ssania u noworodka. Diazepam przenika do mleka kobiecego, dlatego nie należy go stosować w okresie karmienia piersią.
Jeśli pacjentka jest w ciąży, planuje ciążę lub karmi piersią, powinna porozmawiać z lekarzem. Lekarz wspólnie z nią oceni, czy korzyści z leczenia przewyższają możliwe ryzyko.
Wpływ diazepamu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
Diazepam może powodować senność, niepamięć, zaburzenia koncentracji i osłabienie sprawności ruchowej. Objawy te pogarszają zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Przed rozpoczęciem prowadzenia samochodu należy zastosować się do zaleceń lekarza. Alkohol i niewystarczająca ilość snu dodatkowo zwiększają ryzyko opóźnionej reakcji.
Co zrobić przy podejrzeniu przedawkowania?
W razie podejrzenia przedawkowania diazepamu konieczny jest pilny kontakt z lekarzem lub zgłoszenie się na pogotowie pod numerem 112.
Objawami przedawkowania mogą być nasilona senność, zaburzenia mowy, zaburzenia równowagi oraz mimowolne ruchy gałek ocznych, a w cięższych przypadkach spadek ciśnienia, spłycenie oddechu i utrata przytomności. Objawy są znacznie groźniejsze, jeśli diazepam przyjęto razem z alkoholem lub innymi lekami działającymi na układ nerwowy.
Postępowanie w szpitalu obejmuje obserwację i leczenie podtrzymujące, a w uzasadnionych sytuacjach lekarz może zastosować odtrutkę działającą na receptor benzodiazepinowy, wyłącznie pod ścisłym nadzorem.
Cena i dostępność diazepamu
Diazepam jest dostępny wyłącznie na receptę. Po konsultacji lekarz może wystawić e-receptę, jeśli uzna, że zastosowanie leku jest uzasadnione i bezpieczne dla pacjenta. Przed przepisaniem preparatu sprawdza historię stosowanych leków oraz ocenia ryzyko działań niepożądanych i uzależnienia.
Diazepam Genoptim 5 mg w opakowaniu zawierającym 20 tabletek kosztuje obecnie orientacyjnie od około 9,50 zł do 21,54 zł, zależnie od apteki. Lek nie jest refundowany. Cena i dostępność mogą się zmieniać, dlatego przed realizacją recepty warto sprawdzić wybraną aptekę.
Każda tabletka Diazepam Genoptim 5 mg zawiera 5 mg diazepamu.
Jakie są zamienniki diazepamu?
Zamiennikami konkretnego preparatu mogą być inne produkty zawierające diazepam w tej samej dawce i postaci farmaceutycznej. Należą do nich wybrane opakowania takich leków jak Relanium, Diazepam Genoptim lub Diazepam Grindeks. Możliwość zamiany sprawdza farmaceuta na podstawie recepty i dostępnych opakowań.
Alprazolam, estazolam i hydroksyzyna nie są zamiennikami diazepamu, ponieważ zawierają inne substancje czynne. Lekarz może rozważyć je jako inne opcje leczenia, ale nie można zastępować nimi diazepamu samodzielnie.
Podsumowanie
Diazepam to lek z grupy benzodiazepin o działaniu uspokajającym, przeciwlękowym, rozluźniającym mięśnie i przeciwdrgawkowym, stosowany w ciężkich zaburzeniach lękowych, objawach odstawienia alkoholu oraz bolesnych skurczach mięśni. Lek działa szybko, ale utrzymuje się w organizmie długo i może uzależniać, dlatego stosuje się go krótkoterminowo, a odstawia stopniowo, według zaleceń lekarza. W trakcie leczenia nie należy pić alkoholu. Diazepam może pogarszać zdolność prowadzenia pojazdów, szczególnie gdy powoduje senność, osłabienie lub zaburzenia koncentracji. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.
Najczęściej zadawane pytania
