Hydroxyzinum VP to lek na receptę zawierający hydroksyzynę w postaci chlorowodorku. Działa uspokajająco, przeciwlękowo i przeciwświądowo. Lekarz może zalecić go dorosłym w objawowym leczeniu lęku, a także w leczeniu świądu lub przed zabiegiem chirurgicznym. Hydroxyzinum VP jest dostępny jako tabletki powlekane 10 mg i 25 mg, w opakowaniach po 30 lub 60 tabletek.
Działanie leku Hydroxyzinum VP
Hydroxyzinum VP należy do leków przeciwhistaminowych pierwszej generacji. Oznacza to, że ogranicza działanie histaminy — substancji biorącej udział m.in. w świądzie i reakcjach alergicznych. Dzięki temu lek może łagodzić swędzenie skóry.
Jak działa Hydroxyzinum VP?
Hydroksyzyna działa również na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego może wywoływać uspokojenie, senność i zmniejszenie napięcia psychicznego. Z tego powodu Hydroxyzinum VP bywa stosowany w objawowym leczeniu lęku u dorosłych oraz przed zabiegami chirurgicznymi, jeśli lekarz uzna to za potrzebne.
Hydroksyzyna nie jest benzodiazepiną i nie jest zaliczana do leków uzależniających. Mimo to może powodować senność, spowolnienie reakcji i zaburzenia koncentracji. Lek należy zawsze stosować dokładnie tak, jak zalecił lekarz. W razie wątpliwości należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.
Po jakim czasie działa Hydroxyzinum VP?
Działanie uspokajające po przyjęciu tabletki może pojawić się po około 30–45 minutach. Działanie przeciwhistaminowe, czyli związane m.in. z łagodzeniem świądu, występuje zwykle po około godzinie od przyjęcia leku.
Stężenie maksymalne hydroksyzyny we krwi osiągane jest po około 2 godzinach, a okres półtrwania u dorosłych wynosi około 14 godzin. To oznacza, że senność lub spowolnienie reakcji u części osób mogą utrzymywać się dłużej, zwłaszcza po większej dawce, u osób starszych albo po połączeniu leku z alkoholem lub innymi lekami uspokajającymi.
Potrzebujesz recepty? Załatw to online!
Kończy Ci się lek? Nie czekaj w kolejkach. Skonsultuj się z lekarzem przez telefon i otrzymaj e-receptę przez internet.
Wskazania do stosowania leku Hydroxyzinum VP
Lek Hydroxyzinum VP znajduje zastosowanie w trzech głównych wskazaniach klinicznych, obejmujących zarówno zaburzenia psychiczne, jak i objawy dermatologiczne oraz przygotowanie pacjenta do zabiegu operacyjnego. Każde z wskazań wynika bezpośrednio z trójkierunkowego działania hydroksyzyny.
Objawowe leczenie lęku u dorosłych
Hydroxyzinum VP stosuje się w objawowym leczeniu lęku u osób dorosłych, w tym w stanach napięcia psychicznego towarzyszących zaburzeniom lękowym oraz nerwicy. Lek może zmniejszać napięcie, niepokój i pobudzenie związane z lękiem. Czas leczenia powinien być możliwie krótki i ustalony przez lekarza. Czas leczenia powinien być możliwie jak najkrótszy i zawsze ustalany przez lekarza prowadzącego.
Objawowe leczenie świądu
Drugim wskazaniem jest objawowe leczenie świądu. Lek może zmniejszać swędzenie skóry, ale nie usuwa przyczyny świądu. Jeśli świąd utrzymuje się, nawraca albo pojawia się z wysypką, obrzękiem, gorączką lub innymi objawami, trzeba skonsultować się z lekarzem.
Hydroxyzinum VP może być stosowany wtedy, gdy lekarz uzna, że świąd wymaga leczenia objawowego. Działanie uspokajające leku może dodatkowo ułatwiać sen u osób, którym świąd przeszkadza w zasypianiu. Działanie przeciwhistaminowe zmniejsza nasilenie świądu, a efekt sedacyjny ułatwia zasypianie u pacjentów, u których świąd zaburza sen.
Premedykacja przed zabiegami chirurgicznymi
Trzecie wskazanie obejmuje premedykację przed zabiegami chirurgicznymi, czyli farmakologiczne przygotowanie pacjenta do operacji. Hydroxyzinum VP może być stosowany przed zabiegiem chirurgicznym w celu uspokojenia pacjenta. Dawkę i moment podania ustala lekarz lub anestezjolog. U dzieci dawkę wylicza się na podstawie masy ciała. Dawkę i moment podania ustala anestezjolog zgodnie z planem zabiegu.
Dawkowanie leku Hydroxyzinum VP
Dawkowanie leku Hydroxyzinum VP zależy od wskazania, wieku pacjenta oraz masy ciała. Tabletki należy przyjmować po posiłkach i popijać wodą, bez rozgryzania. W każdej grupie pacjentów obowiązuje zasada stosowania najmniejszej skutecznej dawki, a czas leczenia powinien być możliwie jak najkrótszy.
Dawkowanie u dorosłych
W leczeniu lęku zalecana dawka u dorosłych wynosi 50 mg na dobę, podawana w 2 lub 3 dawkach podzielonych.
W ciężkich przypadkach można stosować większą dawkę dobową, która wynosi 100 mg na dobę.
W objawowym leczeniu świądu leczenie należy rozpocząć od dawki 25 mg przed snem, a w razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 25 mg podawanych 3 do 4 razy na dobę, nie przekraczając 100 mg na dobę.
W premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi stosuje się 50 mg w dwóch podaniach lub 100 mg w pojedynczej dawce, doustnie.
Dawkowanie u dzieci
Hydroksyzyna może być stosowana u dzieci od 12. miesiąca życia w leczeniu świądu lub w premedykacji, ale dawkę zawsze ustala lekarz na podstawie masy ciała. U dzieci od 12 miesięcy do 6 lat zwykle zaleca się hydroksyzynę w postaci syropu doustnego, a nie tabletek, ponieważ syrop pozwala dokładniej dobrać dawkę i zmniejsza ryzyko zachłyśnięcia.
U dzieci o masie ciała do 40 kg maksymalna dawka dobowa wynosi 2 mg/kg masy ciała na dobę, podawana w dawkach podzielonych. W premedykacji u dzieci stosuje się 0,6 mg/kg masy ciała w pojedynczej dawce, a w leczeniu świądu od 1 mg/kg do 2 mg/kg masy ciała na dobę. U dzieci o masie ciała powyżej 40 kg maksymalna dawka dobowa wynosi 100 mg na dobę. U dzieci od 12 miesięcy do 6 lat zaleca się stosowanie syropu doustnego, ponieważ pozwala on na precyzyjniejsze dawkowanie.
Dawkowanie u osób w podeszłym wieku
U osób w podeszłym wieku należy zachować szczególną ostrożność ze względu na zmniejszoną eliminację hydroksyzyny i wydłużenie okresu półtrwania nawet do 29 godzin. Leczenie rozpoczyna się od połowy dawki zalecanej u dorosłych, a maksymalna dawka dobowa wynosi 50 mg na dobę. U pacjentów z niewydolnością wątroby zaleca się zmniejszenie dawki dobowej o 33%, a u pacjentów z niewydolnością nerek odpowiednie zmniejszenie dawki dobowej z uwagi na wolniejsze wydalanie cetyryzyny, głównego metabolitu hydroksyzyny.
Pominięcie i odstawianie leku
W razie pominięcia dawki należy przyjąć ją możliwie szybko. Jeżeli zbliża się pora kolejnej dawki, dawkę pominiętą należy opuścić i wrócić do regularnego schematu, nie podwajając jej w celu uzupełnienia.
Nie należy samodzielnie przerywać leczenia, jeśli lekarz zalecił stosowanie Hydroxyzinum VP przez określony czas. Po odstawieniu leku bez konsultacji mogą wrócić lub nasilić się objawy, z powodu których lek został przepisany, np. lęk albo świąd.
Skutki uboczne i działania niepożądane Hydroxyzinum VP
Hydroxyzinum VP może powodować działania niepożądane, choć nie wystąpią one u każdego pacjenta. Najczęściej są to senność, ból głowy, zmęczenie i suchość w jamie ustnej. Rzadziej mogą pojawić się poważniejsze objawy, w tym zaburzenia rytmu serca, wtedy trzeba przerwać leczenie i pilnie skontaktować się z lekarzem.
Najczęściej obserwowane objawy
Do najczęściej obserwowanych objawów należą senność, silne uspokojenie (sedacja) oraz zmęczenie. W badaniach klinicznych senność zgłaszało 13,74% pacjentów, ból głowy 1,63%, zmęczenie 1,36%, a suchość w jamie ustnej 1,22% leczonych. Objawy te są najbardziej nasilone na początku terapii i zwykle stopniowo ustępują w miarę kontynuacji leczenia.
Mniej częste i rzadsze objawy
U części pacjentów mogą wystąpić nudności, zawroty głowy, bezsenność, drżenie, pobudzenie lub splątanie. Rzadziej obserwuje się tachykardię (szybkie bicie serca), zaburzenia akomodacji oka, niewyraźne widzenie, zaparcia, wymioty, zatrzymanie moczu, świąd, wysypkę, pokrzywkę, niedociśnienie tętnicze oraz reakcje nadwrażliwości. Bardzo rzadko opisywano ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona, obrzęk naczynioruchowy oraz wstrząs anafilaktyczny.
Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem
Pilny kontakt z lekarzem jest konieczny, jeśli wystąpią objawy mogące wskazywać na zaburzenia rytmu serca lub ciężką reakcję alergiczną:
kołatanie serca, nieregularne lub bardzo szybkie bicie serca, omdlenie lub utrata przytomności,
duszność, świszczący oddech, problemy z oddychaniem,
obrzęk twarzy, warg, języka lub gardła,
rozległa wysypka (utrwalona wysypka polekowa), pęcherze na skórze lub błonach śluzowych,
drgawki, ciężkie zaburzenia świadomości lub omamy.
Należy natychmiast zgłosić się do lekarza i przerwać leczenie hydroksyzyną, jeśli pojawią się objawy ze strony serca, trudności z oddychaniem lub ciężka reakcja alergiczna.
Pełna lista działań niepożądanych znajduje się w ulotce dołączonej do opakowania leku.
Środki ostrożności i przeciwwskazania
Przed rozpoczęciem stosowania leku Hydroxyzinum VP należy zapoznać się z sytuacjami, w których lek nie powinien być stosowany, oraz z okolicznościami wymagającymi szczególnej ostrożności. Najpoważniejszym ostrzeżeniem są zaburzenia rytmu serca związane z wydłużeniem odstępu QT.
Przeciwwskazania: kiedy nie stosować leku Hydroxyzinum VP?
Nie należy stosować leku Hydroxyzinum, jeśli występuje:
nadwrażliwość na hydroksyzynę, cetyryzynę, inne pochodne piperazyny, aminofilinę, etylenodiaminę lub którąkolwiek substancję pomocniczą,
porfiria,
znane wrodzone lub nabyte wydłużenie odstępu QT,
jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT lub wywołujących zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes,
ciąża oraz karmienie piersią,
dziedziczna nietolerancja galaktozy, niedobór laktazy lub zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Szczególnie ważne są przeciwwskazania związane z sercem. Hydroxyzinum VP nie powinien być stosowany u osób z wydłużonym odstępem QT, poważnymi zaburzeniami rytmu serca lub czynnikami, które zwiększają ryzyko takich zaburzeń.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed zastosowaniem Hydroxyzinum VP lekarz powinien ocenić, czy u pacjenta nie występują przeciwwskazania lub czynniki zwiększające ryzyko działań niepożądanych. Najważniejsze ostrzeżenie dotyczy możliwego wpływu hydroksyzyny na rytm serca.
Ryzyko zaburzeń rytmu serca
Stosowanie hydroksyzyny było związane z wydłużeniem odstępu QT i przypadkami zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes. Leczenie należy przerwać i pilnie skontaktować się z lekarzem, jeśli podczas stosowania leku pojawią się objawy takie jak:
kołatanie serca,
bardzo szybkie lub nieregularne bicie serca,
duszność,
omdlenie,
utrata przytomności.
Kiedy trzeba zachować szczególną ostrożność?
Szczególna ostrożność jest potrzebna u pacjentów:
ze zwiększoną skłonnością do drgawek,
z jaskrą,
z trudnościami w oddawaniu moczu,
z osłabioną perystaltyką przewodu pokarmowego,
z miastenią,
z otępieniem.
U dzieci działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego mogą występować częściej niż u dorosłych. U pacjentów w podeszłym wieku hydroksyzyna nie jest zalecana, ponieważ lek może być wolniej usuwany z organizmu i częściej powodować działania niepożądane.
Testy alergiczne
Hydroksyzyna może wpływać na wyniki testów alergicznych oraz testu prowokacji oskrzelowej z metacholiną. Leku nie należy stosować przez co najmniej 5 dni przed planowanym wykonaniem takich badań, chyba że lekarz zaleci inaczej.
Interakcje z innymi lekami
Lek Hydroxyzinum VP może wpływać na działanie innych leków, a także wchodzić z nimi w interakcję. Przed rozpoczęciem leczenia należy powiedzieć lekarzowi o wszystkich stosowanych lekach, włącznie z tymi, które pacjent planuje przyjmować, także tych bez recepty, ziołach i suplementach.
Leki, których nie należy łączyć z Hydroxyzinum VP
Hydroksyzyny nie wolno stosować jednocześnie z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT lub wywoływać groźne zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Dotyczy to m.in.:
niektórych leków przeciwarytmicznych, np. chinidyny, dyzopiramidu, amiodaronu i sotalolu,
niektórych antybiotyków, np. erytromycyny, lewofloksacyny i moksyfloksacyny,
niektórych leków stosowanych w chorobach psychicznych, np. haloperydolu,
metadonu,
leków stosowanych w leczeniu zaburzeń rytmu serca,
meflochiny,
pentamidyny,
prukaloprydu, toremifenu i wandetanibu.
Leki wymagające ostrożności
Ostrożności wymaga łączenie Hydroxyzinum VP z lekami, które mogą nasilać senność, spowalniać reakcje albo wpływać na pracę układu nerwowego. Należą do nich m.in.:
leki uspokajające i nasenne,
leki przeciwlękowe,
leki przeciwdepresyjne,
leki przeciwdrgawkowe,
inne leki hamujące działanie pewnych enzymów.
Lekarz powinien też wiedzieć, jeśli pacjent stosuje leki o działaniu przeciwcholinergicznym, inhibitory MAO, cymetydynę, silne inhibitory CYP3A4/5 albo leki metabolizowane przez CYP2D6, np. niektóre beta-blokery i wybrane leki z grupy SSRI.
Jeśli pacjent przyjmuje leki na serce, depresję, psychozy, infekcje, padaczkę, sen albo uspokojenie, powinien powiedzieć o tym lekarzowi przed zastosowaniem Hydroxyzinum VP.
Hydroxyzinum VP a alkohol
Podczas stosowania Hydroxyzinum VP nie należy pić alkoholu. Alkohol nasila działanie leku i może zwiększać senność, spowolnienie reakcji oraz zaburzenia koncentracji.
Hydroxyzinum VP w ciąży i podczas karmienia piersią
Stosowanie leku Hydroxyzinum VP jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży oraz u kobiet karmiących piersią. Hydroksyzyna przenika przez barierę łożyskową i osiąga w organizmie płodu większe stężenia niż u matki. Jeśli więc pacjenta planuje mieć dziecko lub podejrzewa, że może być w ciąży, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
U noworodków, których matki przyjmowały hydroksyzynę w późnej ciąży lub w czasie porodu, obserwowano hipotonię, zaburzenia ruchowe (w tym zaburzenia pozapiramidowe i ruchy kloniczne), depresję ośrodkowego układu nerwowego, niedotlenienie oraz zatrzymanie moczu.
Cetyryzyna, główny metabolit hydroksyzyny, przenika do mleka matki i może wywoływać ciężkie działania niepożądane u noworodków karmionych piersią. Jeżeli leczenie hydroksyzyną jest konieczne, karmienie piersią należy przerwać.
Wpływ na prowadzenie pojazdów
Hydroxyzinum VP może powodować senność oraz zaburzać koncentrację i szybkość reakcji. Po przyjęciu leku nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, jeśli pacjent czuje senność, spowolnienie lub ma gorszą koncentrację. Ryzyko jest większe po alkoholu albo innych lekach uspokajających.
Konieczne jest również unikanie jednoczesnego przyjmowania alkoholu lub innych leków uspokajających, które dodatkowo nasilają to działanie.
Cena i dostępność
Hydroxyzinum VP jest lekiem wydawanym wyłącznie z przepisu lekarza (kategoria Rp). Aby otrzymać receptę, można skorzystać z wizyty stacjonarnej lub teleporady i uzyskać e-receptę bez wychodzenia z domu.
Lek dostępny jest w postaci tabletek powlekanych w dwóch mocach: Hydroxyzinum VP 10 mg oraz 25 mg. Opakowania zawierają 30 tabletek powlekanych lub 60 tabletek powlekanych pakowanych w blistry z folii Aluminium/PVC.
Orientacyjna cena zależy od dawki, wielkości opakowania i apteki. Aktualnie opakowanie 30 tabletek kosztuje zwykle około 8–17 zł, a opakowanie 60 tabletek około 17–20 zł.
Przykładowo serwisy lekowe podają ceny ok. 11–12 zł za Hydroxyzinum VP 10 mg/30 tabletek, ok. 17,50–19,50 zł za 10 mg/60 tabletek, ok. 13,60 zł za 25 mg/30 tabletek i ok. 19,50 zł za 25 mg/60 tabletek. Ceny mogą się różnić lokalnie, dlatego przed zakupem warto sprawdzić dostępność w wybranej aptece.
Na rynku dostępne są również inne preparaty zawierające hydroksyzynę, w tym Atarax, Hydroksyzyna Adamed oraz Hydroxyzine Accord.
Podsumowanie
Hydroxyzinum VP jest lekiem o działaniu przeciwlękowym, uspokajającym i przeciwświądowym, stosowany w objawowym leczeniu lęku u dorosłych, świądu oraz w premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi. Lek należy stosować zgodnie z zaleceniami lekarza.
Najważniejsze ostrzeżenie dotyczy ryzyka zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u osób z wydłużonym odstępem QT, istotnymi chorobami serca, bardzo wolną akcją serca, zaburzeniami elektrolitowymi albo u pacjentów przyjmujących leki wpływające na rytm serca. Hydroxyzinum VP jest też przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią.
Podczas leczenia należy unikać alkoholu i nie prowadzić pojazdów. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.
Najczęściej zadawane pytania
