Medikinet CR 40 mg to lek na receptę z grupy psychoanaleptykow (pobudzających środków ośrodkowego układu nerwowego), którego substancją czynną jest chlorowodorek metylofenidatu. Stosuje się go w ramach całościowego programu leczenia zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) u dzieci od 6. roku życia, młodzieży oraz dorosłych. Kapsułki Medikinet CR mają postać o zmodyfikowanym uwalnianiu, co w praktyce oznacza dwufazowe uwalnianie substancji czynnej i kontrolę objawów przez większą część dnia.
Czym jest Medikinet CR i jak działa?
Medikinet CR to preparat metylofenidatu przeznaczony do leczenia ADHD. Metylofenidat wpływa na neuroprzekaźniki w mózgu odpowiedzialne za koncentrację, kontrolę impulsów i poziom aktywności, a efekt działania jest widoczny w ciągu godziny od przyjęcia leku.
Mechanizm działania metylofenidatu
Metylofenidat zwiększa dostępność dopaminy i noradrenaliny w mózgu, czyli substancji odpowiedzialnych za skupienie uwagi, motywację i zdolność kontrolowania zachowań impulsywnych. Lek Medikinet CR pomaga w ten sposób zmniejszyć objawy nadpobudliwości psychoruchowej i zaburzeń uwagi: trudności z koncentracją, nadmierną ruchliwość czy skłonność do rozpraszania się. Stosowanie metylofenidatu powinno odbywać się zawsze zgodnie z zarejestrowanymi wskazaniami, pod nadzorem lekarza specjalizującego się w leczeniu tych zaburzeń.
Dwufazowe uwalnianie — jak działa kapsułka CR
Kapsułki Medikinet CR wykorzystują dwufazowy mechanizm uwalniania substancji czynnej. Pierwsza faza zapewnia szybki wzrost stężenia metylofenidatu w organizmie, podobny do tego, jaki obserwuje się po podaniu chlorowodorku metylofenidatu o natychmiastowym uwalnianiu. Druga faza rozpoczyna się około 3 godzin po pierwszej i powoduje ponowny wzrost stężenia leku, po czym następuje stopniowy spadek.
Medikinet CR kaps. zapewniają 3-4-godzinną fazę plateau (okres, w którym działanie leku utrzymuje się dość równo, bez gwałtownego spadku), w trakcie której stężenie nie zmniejsza się poniżej 75% wartości maksymalnej. W porównaniu z lekiem w postaci o natychmiastowym uwalnianiu, który wymaga przyjmowania kilku dawek dziennie, kapsułka CR pozwala na jednorazowe podanie całkowitej dawki dobowej rano, z posiłkiem.
Wskazania — kiedy stosuje się Medikinet CR?
Medikinet CR jest wskazany w leczeniu ADHD u różnych grup wiekowych. Rozpoznanie powinno być zgodne z aktualnymi kryteriami DSM lub wytycznymi ICD-10 i nie może opierać się wyłącznie na obecności jednego lub kilku objawów. Decyzja o zastosowaniu leku pobudzającego musi być oparta na bardzo dogłębnej ocenie stopnia ciężkości i przewlekłości objawów, czyli stopnia ciężkości i przewlekłości występujących trudności, objawów z uwzględnieniem jego wieku.
Potrzebujesz recepty? Załatw to online!
Kończy Ci się lek? Nie czekaj w kolejkach. Skonsultuj się z lekarzem przez telefon i otrzymaj e-receptę przez internet.
ADHD u dzieci i młodzieży
Lek jest wskazany do stosowania u dzieci od 6. roku życia i młodzieży, u których rozpoznano ADHD. Leczenie metylofenidatem jest zalecane w przypadku objawów charakteryzujących się przewlekłą niezdolnością do skupienia uwagi, skłonnością do rozproszenia, niestabilnością emocjonalną, impulsywnością oraz umiarkowaną do ciężkiej nadaktywnością. Nie u każdego dziecka z ADHD wskazane jest leczenie metylofenidatem od początku terapii.
Rozpoznanie nie może opierać się wyłącznie na jednym kryterium diagnostycznym — powinno uwzględniać pełny wywiad i ocenę stanu pacjenta, w tym informacje od rodziców, nauczycieli i samego dziecka, a także oceny ciężkości występujących u dziecka objawów.
Leczenie farmakologiczne stanowi część całościowego programu leczenia zespołu nadpobudliwości psychoruchowej, obejmującego również działania psychologiczne, edukacyjne i społeczne.
Lekarz na podstawie rygorystycznej oceny ciężkości występujących u dziecka objawów podejmuje decyzję o przepisaniu leku, biorąc pod uwagę także przewlekłość występujących u dziecka objawów. Rozpoznanie i leczenie powinno odbywać się pod kontrolą psychiatry dzieci i młodzieży lub lekarza o porównywalnych kwalifikacjach.
ADHD u dorosłych
U dorosłych z ADHD występują wzory objawów charakteryzujące się niepokojem, trudnościami w skupieniu uwagi, impulsywnością oraz problemami z organizacją i planowaniem. Nasilenie i układ tych objawów mogą być różne u poszczególnych pacjentów.
Decyzja o zastosowaniu leku pobudzającego u dorosłych musi opierać się na pełnym wywiadzie, ocenie nasilenia objawów i ich wpływu na codzienne funkcjonowanie, zgodnie z wytycznymi dotyczącymi rozpoznania oraz przepisywania leku. Leczenie Medikinet CR u dorosłych prowadzi psychiatra lub lekarz z doświadczeniem w terapii ADHD.
Dawkowanie Medikinet CR 40 mg
Dawkowanie leku Medikinet CR ustala indywidualnie lekarz prowadzący, na podstawie nasilenia objawów i indywidualnej odpowiedzi pacjenta na leczenie. Należy zastosować schemat leczenia zapewniający kontrolę objawów z zastosowaniem najmniejszej możliwej dawki dobowej. Leczenie nie musi trwać bez ograniczeń czasowych, lekarz powinien okresowo weryfikować zasadność kontynuacji terapii, nie rzadziej niż co 6 mies., z przerwą w podawaniu leku w celu oceny stanu pacjenta.
Dawkowanie u dorosłych
Dawkowanie leku Medikinet CR u dorosłych ustala lekarz indywidualnie, na podstawie skuteczności leczenia i tolerancji leku. U osób, które wcześniej nie stosowały Medikinet CR, zalecana dawka początkowa wynosi 10 mg na dobę. Dawka może być zwiększana w razie konieczności o 10 mg do 20 mg w odstępach co najmniej tygodniowych.
Celem leczenia jest dobranie najmniejszej skutecznej dawki, która zapewnia kontrolę objawów. U dorosłych całkowitą dawkę dobową podaje się zwykle w dwóch dawkach podzielonych — rano i w południe. Maksymalna dawka dobowa zależy od masy ciała pacjenta i wynosi do 1 mg/kg masy ciała, ale nie więcej niż 80 mg na dobę.
Dawka dobowa zależy od masy ciała, nasilenia objawów i indywidualnej reakcji na leczenie. Całkowitą dawkę dobową należy podawać jednorazowo rano, z posiłkiem. Metylofenidat nie powinien być stosowany u osób w podeszłym wieku (powyżej 60 lat).
Dawkowanie u dzieci od 6. roku życia
U dzieci dawkowanie ustala lekarz indywidualnie. Leczenie zwykle rozpoczyna się od małej dawki, 5 mg na dobę i stopniowo ją zwiększa, w razie konieczności o 5 mg do 10 mg w odstępach co najmniej tygodniowych, zależnie od działania leku i tolerancji. Maksymalna dawka dobowa u dzieci wynosi 60 mg. Leku nie należy przyjmować zbyt późno rano, ponieważ może to powodować trudności ze snem.
U dzieci wzrost, masę ciała i poziom łaknienia należy rejestrować nie rzadziej niż co 6 mies., a wyniki analizować na wykresach wzrostu i masy ciała. Ciśnienie tętnicze i tętno należy zapisywać na siatce centylowej po każdej modyfikacji dawki, a następnie nie rzadziej niż co 6 mies. Pojawianie się zaburzeń psychicznych de novo (nowe objawy psychiczne) lub nasilanie się wcześniejszych należy badać po każdej modyfikacji dawki, następnie co 6 miesięcy.
Sposób przyjmowania kapsułek
Kapsułki można połykać w całości, popijając płynem, z posiłkiem lub bezpośrednio po posiłku. Nie wolno rozgniatać ani żuć kapsułek ani ich zawartości. Dla osób mających trudności z połykaniem kapsułkę można otworzyć, a jej zawartość wysypać na niewielką porcję tartego jabłka lub jogurtu i niezwłocznie połknąć, nie rozgryzając granulek.
Przyjęcie leku na czczo może powodować wchłanianie metylofenidatu o natychmiastowym uwalnianiu znacznie szybciej niż po posiłku, co zaburza dwufazowy profil uwalniania. Dlatego lek Medikinet CR należy zawsze przyjmować z pokarmem.
Jeżeli pacjent przyjmował wcześniej metylofenidatu o natychmiastowym uwalnianiu 2 lub 3 razy dziennie, podawania metylofenidatu o natychmiastowym uwalnianiu można zastąpić jednorazowym podaniem Medikinet CR rano, pod warunkiem że lekarz uzna to za właściwe klinicznie. W takim przypadku należy zastosować równoważną całkowitą dawkę dobową leku w postaci o natychmiastowym uwalnianiu.
Dawka początkowa Medikinet CR u dzieci wynosi 10 mg, jeżeli dotychczasowa dawka chlorowodorku metylofenidatu o natychmiastowym uwalnianiu wynosiła odpowiednio 5 mg dwa razy dziennie. Uwalnianie leku Medikinet CR w godzinach porannych następuje z podobną szybkością jak po podaniu postaci o natychmiastowym uwalnianiu, dlatego kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu należy podawać w godzinach porannych.
Pominięcie dawki i przerwanie leczenia
Jeśli pacjent pominie dawkę leku, nie powinien przyjmować dawki podwójnej. Kolejną dawkę należy przyjąć o zwykłej porze. Nie należy też samodzielnie nagle odstawiać leku. Nagłe przerwanie stosowania może prowadzić do nawrotu objawów ADHD, a czasem także do pogorszenia samopoczucia. O odstawieniu leku zawsze powinien zdecydować lekarz.
Skutki uboczne
Jak każdy lek, Medikinet CR może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta wystąpią. Znajomość możliwych objawów ułatwia ich wczesne rozpoznanie i odpowiednie reagowanie.
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęściej obserwowanych objawów (u ponad 10% pacjentów) należą ból głowy, zawroty głowy, bezsenność, nudności, biegunka i zmęczenie. W pierwszych tygodniach leczenia objawy te mają zazwyczaj charakter przejściowy i ustępują w miarę przystosowania się organizmu do leku.
U części pacjentów mogą również wystąpić:
suchość w ustach,
zaparcia,
nadmierne pocenie się,
zmiana apetytu,
podwyższone ciśnienie tętnicze,
przyspieszenie akcji serca,
drażliwość,
lęk,
nadpobudliwość,
problemy z zasypianiem.
Zmniejszenie apetytu wymaga uwagi u dzieci, ponieważ może wpływać na wzrost i masę ciała.
Kiedy skontaktować się z lekarzem
Pilna konsultacja lekarska jest wskazana w przypadku wystąpienia bólu w klatce piersiowej, kołatania serca lub zaburzeń rytmu serca, halucynacji, nasilonego obniżenia nastroju, drgawek lub ciężkich reakcji alergicznych (obrzęk twarzy, języka, trudności w oddychaniu). W przypadku zaburzeń widzenia, silnych bólów brzucha, skórnych reakcji alergicznych lub nasilenia się objawów psychicznych również należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym. Pełna lista działań niepożądanych znajduje się w ulotce dołączonej do opakowania leku.
Przeciwwskazania i ostrzeżenia
Przed rozpoczęciem stosowania leku Medikinet CR konieczne jest zapoznanie się z sytuacjami, w których lek nie powinien być stosowany, oraz z okolicznościami wymagającymi ostrożności. Lekarz przed przepisaniem preparatu przeprowadzi dokładne badanie obejmujące ocenę stanu zdrowia kardiologicznego, psychicznego oraz historii medycznej pacjenta i jego rodziny.
Kto nie powinien stosować Medikinet CR?
Nie należy stosować leku Medikinet CR w przypadku uczulenia na metylofenidat lub inne składniki preparatu, chorób tarczycy, jaskry (podwyższonego ciśnienia w gałce ocznej), guza nadnerczy (feochromocytoma), zaburzeń łaknienia lub jadłowstrętu psychicznego.
Lek jest przeciwwskazany u osób z bardzo wysokim ciśnieniem tętniczym, zwężeniem naczyń krwionośnych, ciężkimi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, zaburzeniami naczyń mózgowych lub tętniakiem mózgu.
Nie wolno stosować Medikinet CR u pacjentów z ciężką depresją z myślami samobójczymi, psychozą, schizofrenią, zaburzeniami psychopatycznymi, manią lub niekontrolowanymi zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi. Przeciwwskazaniem jest także przedłużona bezkwaśność żołądka (pH powyżej 5,5) występująca podczas leczenia antagonistami receptora H2 lub inhibitorami pompy protonowej.
Monitorowanie podczas leczenia
Ciśnienie tętnicze i tętno należy rejestrować na siatce centylowej po każdej modyfikacji dawki, a następnie nie rzadziej niż co 6 mies. Obserwowano podwyższenie ciśnienia o więcej niż 10 mmHg u części pacjentów.
Stan psychiczny pacjenta wymaga regularnej kontroli — monitorowaniu podlega pojawianie się nowych zaburzeń psychicznych lub nasilanie się wcześniej istniejących, a także ryzyko pozorowanego przyjmowania, niewłaściwego używania lub nadużywania leku.
U pacjentów z historią napadów drgawek lub nieprawidłowości w zapisie EEG wymagana jest szczególna ostrożność. U dzieci wzrost i masę ciała należy rejestrować co 6 miesięcy i analizować na wykresach wzrostu.
Interakcje z innymi lekami
Medikinet CR może wchodzić w interakcje z innymi preparatami. Przed rozpoczęciem leczenia należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, suplementach diety i preparatach ziołowych.
Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko kryzysowego wzrostu ciśnienia krwi. Między zakończeniem stosowania IMAO a rozpoczęciem leczenia Medikinet CR konieczny jest odpowiedni odstęp, o którego długości decyduje lekarz.
Ostrożności wymaga jednoczesne stosowanie z lekami przeciwdepresyjnymi (z grupy SSRI), lekami wpływającymi na cytochrom P450 2D6, lekami obniżającymi ciśnienie tętnicze (metylofenidat może zmniejszać ich skuteczność) oraz lekami zobojętniającymi kwas żołądkowy, które wpływają na wchłanianie metylofenidatu.
Alkohol może nasilać działania niepożądane leku Medikinet CR i należy go unikać podczas leczenia. Nie należy stosować jednocześnie innych leków zawierających metylofenidat ani innych substancji pobudzających centralny układ nerwowy bez konsultacji z lekarzem.
Ciąża, karmienie i płodność
Stosowanie leku Medikinet CR w ciąży wymaga konsultacji z lekarzem. Dostępne dane nie wskazują na zwiększenie ogólnego ryzyka wad wrodzonych, ale nie można wykluczyć niewielkiego wzrostu ryzyka wad serca przy stosowaniu leku we wczesnej ciąży.
Jeśli pacjentka jest aktywna seksualnie, jest w ciąży, podejrzewa ciążę lub planuje karmienie piersią, powinna poinformować o tym lekarza przed rozpoczęciem lub w trakcie leczenia. Metylofenidat może przenikać do mleka kobiecego. Brakuje natomiast danych dotyczących wpływu metylofenidatu na płodność u ludzi.
Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
Medikinet CR może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. U części pacjentów mogą wystąpić m.in. zawroty głowy, senność, zaburzenia widzenia lub omamy. Jeśli takie objawy się pojawią, należy unikać prowadzenia pojazdów i innych potencjalnie niebezpiecznych czynności.
Cena i dostępność
Medikinet CR 40 mg jest lekiem wydawanym wyłącznie na receptę. Receptę może wystawić psychiatra dzieci i młodzieży lub psychiatra dorosłych z doświadczeniem w leczeniu ADHD, zarówno podczas wizyty stacjonarnej, teleporady, jak i w formie e-recepty.
Orientacyjna cena opakowania Medikinet CR 40 mg (30 kapsułek) wynosi od ok. 180 do 250 zł, w zależności od apteki. Lek nie jest obecnie refundowany przez NFZ, co oznacza, że pacjent pokrywa pełny koszt preparatu. Medikinet CR jest dostępny również w dawkach 10 mg, 20 mg i 30 mg, a lekarz dobiera odpowiednią moc w zależności od potrzeb pacjenta.
Podsumowanie
Medikinet CR 40 mg, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, to lek na receptę zawierający metylofenidat w formie kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, stosowany jako część całościowego programu leczenia zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi u dzieci od 6 lat, młodzieży i dorosłych. Dwufazowe uwalnianie substancji czynnej pozwala na jednokrotne podanie leku rano, z posiłkiem.
Decyzja o zastosowaniu leku, zarówno u dzieci, jak i dorosłych, musi być oparta na bardzo dokładnej ocenie nasilenia objawów oraz ich wpływu na codzienne funkcjonowanie. Leczenie wymaga regularnego monitorowania ciśnienia tętniczego, tętna, wzrostu i masy ciała oraz stanu psychicznego, nie rzadziej niż co 6 mies. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.
Najczęściej zadawane pytania
