Izotek to lek na receptę stosowany w leczeniu ciężkich postaci trądziku. Zawiera izotretynoinę, czyli pochodną witaminy A z grupy retynoidów. Lek stosuje się u pacjentów, u których wcześniejsze leczenie trądziku, na przykład antybiotykami doustnymi i preparatami miejscowymi, nie przyniosło wystarczającej poprawy. Izotek jest dostępny w kapsułkach miękkich 10 mg i 20 mg. Leczenie powinno odbywać się pod kontrolą lekarza, najczęściej dermatologa, ponieważ lek wymaga odpowiedniej kwalifikacji, badań kontrolnych i szczególnej ostrożności u kobiet, które mogą zajść w ciążę.
Czym jest Izotek i jak działa?
Izotek zmniejsza aktywność gruczołów łojowych i ogranicza produkcję łoju. Dzięki temu skóra mniej się przetłuszcza, a w mieszkach włosowych powstają mniej sprzyjające warunki do namnażania bakterii związanych z trądzikiem. Nie jest to jednak antybiotyk. Jego wpływ na bakterie ma charakter pośredni.
Izotretynoina wykazuje także działanie przeciwzapalne i pomaga normalizować złuszczanie naskórka w obrębie mieszków włosowych. W efekcie może zmniejszać liczbę zmian zapalnych, zaskórników i ryzyko powstawania nowych zmian. Dokładny mechanizm działania izotretynoiny nie został w pełni wyjaśniony.
Skład i dostępne moce
Izotek dostępny jest w kapsułkach miękkich o mocy 10 mg lub 20 mg. Lek zawiera olej sojowy jako substancję pomocniczą i z tego powodu jest przeciwwskazany u osób z alergią na orzeszki ziemne lub soję.
Potrzebujesz recepty? Załatw to online!
Kończy Ci się lek? Nie czekaj w kolejkach. Skonsultuj się z lekarzem przez telefon i otrzymaj e-receptę przez internet.
Wskazania. Kiedy stosuje się Izotek?
Izotek stosuje się w leczeniu ciężkich postaci trądziku, których nie udało się opanować standardowymi metodami leczenia. Chodzi między innymi o trądzik guzkowy, trądzik skupiony lub trądzik z ryzykiem powstawania trwałych blizn.
Lek nie jest przeznaczony do leczenia łagodnego trądziku. Nie jest też pierwszym wyborem na początku terapii. Zwykle rozważa się go wtedy, gdy wcześniejsze leczenie lekami przeciwbakteryjnymi działającymi ogólnie i lekami stosowanymi miejscowo nie przyniosło wystarczającej poprawy.
Decyzję o rozpoczęciu leczenia podejmuje lekarz mający doświadczenie w stosowaniu doustnych retynoidów, najczęściej dermatolog. Izotek może być stosowany u dorosłych oraz młodzieży powyżej 12. roku życia, ale tylko po okresie dojrzewania. U kobiet, które mogą zajść w ciążę, leczenie jest możliwe wyłącznie po spełnieniu wymagań Programu Zapobiegania Ciąży.
Jak dawkować i stosować Izotek?
Dawkę Izoteku ustala lekarz indywidualnie. Bierze pod uwagę masę ciała pacjenta, nasilenie trądziku, odpowiedź na leczenie i tolerancję leku. Nie należy samodzielnie zmieniać dawki, przerywać leczenia ani wydłużać terapii.
Kapsułki przyjmuje się raz lub dwa razy na dobę, zawsze z posiłkiem. Dzięki temu lek lepiej się wchłania. Kapsułki należy połykać w całości.
Dawkowanie u dorosłych i młodzieży
Schemat leczenia zależy od masy ciała pacjenta i tolerancji leku. Najczęściej wygląda następująco:
Dawka początkowa wynosi zwykle 0,5 mg/kg masy ciała na dobę.
U większości pacjentów dawka dobowa mieści się w zakresie od 0,5 do 1 mg/kg masy ciała.
Leczenie trwa zwykle od 16 do 24 tygodni.
Lek należy przyjmować zgodnie z zaleceniami lekarza, raz lub dwa razy na dobę, z posiłkiem.
Lekarz bierze pod uwagę także całkowitą ilość leku przyjętą w trakcie kuracji. Ma ona znaczenie dla trwałości efektu leczenia, ale pacjent nie powinien samodzielnie obliczać ani modyfikować dawki.
U większości pacjentów wystarcza jeden cykl leczenia. Poprawa może postępować jeszcze przez kilka tygodni po zakończeniu terapii, dlatego ewentualnego kolejnego cyklu nie rozpoczyna się od razu. Jeśli pacjent źle toleruje standardową dawkę leku, lekarz może ją zmniejszyć. Leczenie może wtedy potrwać dłużej.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby
U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek leczenie zwykle rozpoczyna się od mniejszej dawki, na przykład 10 mg na dobę. Następnie lekarz może stopniowo zwiększać dawkę do największej dawki tolerowanej przez pacjenta.
Izoteku nie wolno stosować u pacjentów z niewydolnością wątroby.
Co zrobić w razie pominięcia dawki?
Jeśli pacjent zapomni przyjąć dawkę, powinien przyjąć ją możliwie szybko. Jeśli zbliża się pora kolejnej dawki, pominiętej kapsułki nie należy uzupełniać. Nie wolno przyjmować podwójnej dawki w celu wyrównania pominiętej dawki.
Co zrobić w razie przedawkowania?
Po przyjęciu większej liczby kapsułek niż zalecił lekarz należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, farmaceutą albo zgłosić się do szpitala. Objawy przedawkowania mogą przypominać nadmiar witaminy A w organizmie. Mogą wystąpić między innymi silny ból głowy, nudności, wymioty, senność, drażliwość i świąd.
Izotek a ciąża i antykoncepcja
Izotek ma silne działanie teratogenne. Oznacza to, że może ciężko uszkodzić nienarodzone dziecko. Z tego powodu nie wolno stosować go w ciąży, podczas karmienia piersią ani u pacjentek, które mogą zajść w ciążę i nie spełniają wymagań Programu Zapobiegania Ciąży. Decyzję o rozpoczęciu leczenia u kobiety, która może zajść w ciążę, podejmuje lekarz po rozmowie z pacjentką i ocenie ryzyka.
Dlaczego Izotek jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży?
Izotek jest przeciwwskazany w ciąży, ponieważ izotretynoina może powodować ciężkie wady wrodzone. Dotyczy to między innymi wad mózgu, twarzy, uszu, oczu, serca oraz niektórych gruczołów, takich jak grasica i przytarczyce. Lek zwiększa także ryzyko poronienia. Do uszkodzenia płodu może dojść nawet wtedy, gdy izotretynoina była stosowana krótko w czasie ciąży.
Jeśli pacjentka zajdzie w ciążę podczas leczenia albo w ciągu 1 miesiąca po jego zakończeniu, powinna natychmiast przerwać przyjmowanie Izoteku i pilnie skontaktować się z lekarzem.
Izoteku nie wolno stosować także podczas karmienia piersią. Izotretynoina prawdopodobnie przenika do mleka matki i może zaszkodzić dziecku.
Obowiązkowy program antykoncepcyjny
Pacjentka, która może zajść w ciążę, musi stosować skuteczną metodę antykoncepcji przez co najmniej 1 miesiąc przed rozpoczęciem leczenia, przez cały czas terapii i przez 1 miesiąc po zakończeniu.
Zwykle wymagana jest jedna bardzo skuteczna forma zabezpieczenia, na przykład wkładka wewnątrzmaciczna albo implant, lub dwa uzupełniające się sposoby zapobiegania ciąży. Te zasady dotyczą także pacjentek, które aktualnie nie są aktywne seksualnie, chyba że lekarz uzna, że w danym przypadku nie ma ryzyka ciąży.
Pacjentka wykonuje testy ciążowe przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie terapii oraz 1 miesiąc po jej zakończeniu. Zwykle testy w czasie leczenia wykonuje się co miesiąc. Przed rozpoczęciem terapii pacjentka potwierdza także, że rozumie ryzyko związane ze stosowaniem izotretynoiny w ciąży.
Mężczyźni stosujący Izotek nie stanowią zagrożenia dla płodu partnerki. Ilość izotretynoiny w nasieniu jest zbyt mała, aby wywołać szkodliwe działanie. Izotek nie ma trwałego wpływu na liczbę, ruchliwość ani budowę plemników u mężczyzn stosujących lek w dawkach terapeutycznych.
Możliwe działania niepożądane i skutki uboczne Izoteku
Izotek może powodować działania niepożądane, które nie u każdego pacjenta wystąpią z tym samym nasileniem. Część działań niepożądanych zależy od dawki i może zmniejszyć się po jej zmianie lub po zakończeniu leczenia. Niektóre objawy wymagają jednak pilnego kontaktu z lekarzem albo przerwania leku zgodnie z zaleceniem lekarza. Poniżej wymieniono objawy najczęściej zgłaszane przez pacjentów oraz te rzadsze, lecz poważniejsze, o których zawsze warto poinformować lekarza prowadzącego.
Często obserwowane działania niepożądane
Dolegliwości skórne i śluzówkowe są typowym efektem działania izotretynoiny i dotyczą znacznej części leczonych pacjentów:
Suchość skóry i warg (bardzo często) – stały element terapii wymagający regularnego stosowania emolientów i balsamu do ust.
Zapalenie warg (bardzo często).
Suchość błon śluzowych nosa (bardzo często) – z tendencją do łagodnych krwawień z nosa.
Suchość i podrażnienie oczu, zapalenie spojówek (często).
Świąd, łuszczenie i zaczerwienienie skóry (często).
Ból mięśni i stawów, ból pleców (często) – szczególnie u młodzieży i osób aktywnych fizycznie.
Podwyższona aktywność enzymów wątrobowych (często) – wymaga monitorowania laboratoryjnego.
Wzrost stężenia lipidów we krwi (bardzo często) – cholesterolu i trójglicerydów.
Ból głowy (często).
Suchość pochwy i sromu (częstość nieznana).
Zmniejszenie libido, zaburzenia erekcji (częstość nieznana).
Powiększenie piersi u mężczyzn (ginekomastia) (częstość nieznana).
Rzadkie i poważne działania niepożądane
Poniższe objawy występują rzadziej, ale mogą mieć poważny przebieg i wymagają konsultacji lekarskiej:
Zaburzenia psychiczne (rzadko/nieznana częstość) – depresja, nasilenie istniejącej depresji, zmiany nastroju, lęk, agresja; bardzo rzadko myśli i próby samobójcze
Zaburzenia widzenia (rzadko) – pogorszenie widzenia w nocy (może pojawić się nagle i w rzadkich przypadkach utrzymywać się po zakończeniu leczenia), nietolerancja soczewek kontaktowych, światłowstręt, zapalenie rogówki
Łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe (rzadko) – silny, utrzymujący się ból głowy z nudnościami, wymiotami i zaburzeniami widzenia; wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej
Ciężkie reakcje skórne (bardzo rzadko) – rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczno-rozpływna martwica naskórka; wymagają natychmiastowego odstawienia leku
Zapalenie trzustki (rzadko) – szczególnie przy stężeniu trójglicerydów powyżej 800 mg/dl
Zapalenie wątroby (rzadko)
Nieswoiste zapalenie jelit (rzadko) – z biegunką krwotoczną
Rabdomioliza (częstość nieznana), czyli rozpad tkanki mięśniowej. Może objawiać się osłabieniem mięśni, bólem mięśni, obrzękiem, ciemnym zabarwieniem moczu lub zmniejszeniem ilości oddawanego moczu, szczególnie po intensywnym wysiłku fizycznym.
Wypadanie włosów (rzadko) – zazwyczaj przejściowe
Wzrost stężenia glukozy we krwi, nowe przypadki cukrzycy (rzadko)
Jeśli pojawi się rozległa wysypka, pęcherze na skórze, obrzęk twarzy, ust lub gardła, trudności z oddychaniem albo przełykaniem, należy przerwać przyjmowanie leku i pilnie szukać pomocy medycznej.
Pilnego kontaktu z lekarzem wymagają także: silny lub utrzymujący się ból głowy z nudnościami, wymiotami albo zaburzeniami widzenia, krwawa biegunka, silny ból brzucha, zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz, silne osłabienie mięśni, ciemne zabarwienie moczu, nagłe pogorszenie nastroju albo myśli samobójcze.
Środki ostrożności i przeciwwskazania
Przed rozpoczęciem leczenia Izotekiem lekarz sprawdza, czy Izotek jest dla pacjenta bezpieczny. Pyta między innymi o choroby wątroby, zaburzenia lipidowe, stosowane leki, ryzyko ciąży oraz wcześniejsze problemy psychiczne. Przed leczeniem i w jego trakcie potrzebne są badania krwi oraz kontrole lekarskie. Pacjent powinien zgłaszać lekarzowi nowe lub nasilone objawy.
Przeciwwskazania
Izoteku nie wolno stosować w następujących sytuacjach:
ciąża lub podejrzenie ciąży,
karmienie piersią,
niespełnienie wymagań Programu Zapobiegania Ciąży przez kobiety w wieku rozrodczym,
nadwrażliwość na izotretynoinę lub którykolwiek składnik preparatu,
alergia na orzeszki ziemne lub soję,
niewydolność wątroby,
znacznie zwiększone stężenie lipidów we krwi,
hiperwitaminoza A,
jednoczesne stosowanie tetracyklin.
Jeśli podczas leczenia pojawi się ciąża lub podejrzenie ciąży, należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku i pilnie skontaktować się z lekarzem. W innych sytuacjach, na przykład przy nieprawidłowych wynikach badań, o zmianie dawki albo przerwaniu leczenia decyduje lekarz.
Ostrzeżenia dotyczące stosowania
Przed rozpoczęciem i w trakcie przyjmowania leku Izotek należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza jeśli pacjent ma choroby wątroby, zaburzenia lipidowe, cukrzycę, otyłość, problemy psychiczne lub przyjmuje inne leki. Leczenie izotretynoiną wymaga regularnych kontroli, ponieważ lek może wpływać na wyniki badań krwi, skórę, oczy, nastrój oraz tolerancję wysiłku.
Pacjent nie powinien samodzielnie zmieniać dawki, przerywać leczenia ani łączyć Izoteku z lekami lub suplementami bez konsultacji z lekarzem. Szczególną ostrożność należy zachować także przy ekspozycji na słońce, zabiegach kosmetycznych, intensywnym wysiłku fizycznym i planowaniu ciąży.
Monitorowanie laboratoryjne
Badania kontrolne obejmujące enzymy wątrobowe oraz stężenie lipidów we krwi wykonuje się przed rozpoczęciem leczenia, po pierwszym miesiącu stosowania, a następnie co trzy miesiące (lub częściej, jeśli lekarz uzna to za konieczne). Bardzo wysokie stężenie trójglicerydów może wiązać się z ryzykiem ostrego zapalenia trzustki. Jeśli wyniki lipidogramu są znacznie nieprawidłowe, lekarz może zmniejszyć dawkę, zalecić dodatkowe postępowanie albo przerwać leczenie. Stężenie glukozy we krwi wymaga szczególnej kontroli u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak cukrzyca, zaburzenia lipidowe lub nadmierne spożycie alkoholu.
Wpływ na nastrój i samopoczucie
Wszyscy pacjenci powinni być obserwowani pod kątem objawów depresji i zaburzeń nastroju. Zmian w nastroju pacjent nie zawsze zauważa samodzielnie, dlatego warto poinformować bliskich o trwającym leczeniu. Jeśli pojawi się wyraźne pogorszenie nastroju, lęk, agresja, nietypowe zachowanie albo objawy depresji, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem. W przypadku myśli samobójczych lub zachowań zagrażających bezpieczeństwu potrzebna jest pilna pomoc medyczna.
Skóra i zabiegi kosmetyczne
Skóra w trakcie leczenia może być sucha, podrażniona i bardziej wrażliwa na promieniowanie UV. Należy unikać nadmiernej ekspozycji na słońce i stosować krem z filtrem SPF co najmniej 15. Przy dużej wrażliwości skóry lekarz lub farmaceuta może zalecić wyższą ochronę.
W czasie leczenia i przez co najmniej 6 miesięcy po jego zakończeniu nie wolno wykonywać depilacji woskiem, dermabrazji ani zabiegów laserowych, ponieważ zwiększa się ryzyko blizn i przebarwień. Nie należy stosować miejscowych preparatów keratolitycznych, złuszczających ani drażniących leków przeciwtrądzikowych bez zgody lekarza.
Do codziennej pielęgnacji najlepiej wybierać łagodne preparaty myjące, kremy nawilżające, emolienty i balsam do ust.
Inne ograniczenia
Podczas leczenia mogą pojawić się bóle mięśni i stawów, szczególnie u młodzieży oraz osób intensywnie trenujących. Jeśli ból mięśni jest silny, utrzymuje się, towarzyszy mu osłabienie albo pojawia się ciemne zabarwienie moczu, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem.
W trakcie leczenia i przez 1 miesiąc po jego zakończeniu pacjent nie może oddawać krwi, ponieważ przetoczenie krwi zawierającej izotretynoinę kobiecie w ciąży mogłoby spowodować wady wrodzone u płodu.
Interakcje z innymi lekami i suplementami
Przed rozpoczęciem leczenia Izotekiem należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, suplementach i preparatach ziołowych. Najważniejsze interakcje:
Tetracykliny – połączenie jest bezwzględnie przeciwwskazane; zwiększa ryzyko łagodnego nadciśnienia wewnątrzczaszkowego (rzekomego guza mózgu).
Preparaty zawierające witaminę A i retinol – przeciwwskazane; łączne stosowanie grozi hiperwitaminozą A.
Miejscowe preparaty keratolityczne i złuszczające – należy ich unikać, chyba że lekarz zaleci inaczej. Mogą nasilać podrażnienie skóry. W pielęgnacji zwykle sprawdzają się łagodne preparaty myjące, kremy nawilżające, emolienty, balsam do ust i ochrona przeciwsłoneczna.
Alkohol – może nasilać wzrost stężenia lipidów i obciążać wątrobę; zaleca się ograniczenie spożycia lub całkowitą abstynencję podczas leczenia.
Cena i dostępność
Izotek jest dostępny wyłącznie na receptę. Receptę może wystawić lekarz mający doświadczenie w stosowaniu doustnych retynoidów, najczęściej dermatolog. Lekarz może wystawić receptę podczas wizyty stacjonarnej albo w ramach teleporady, jeśli uzna, że pozwala na to sytuacja kliniczna pacjenta.
Orientacyjne ceny
Izotek nie jest objęty refundacją, dlatego pacjent płaci pełną cenę. Na 10.06.2026 orientacyjne ceny wynosiły:
Izotek 10 mg, 30 kapsułek – orientacyjnie 20–60 zł.
Izotek 20 mg, 60 szt – orientacyjnie 35–140 zł.
Ceny mogą różnić się między aptekami i zmieniać w czasie. Przed zakupem najlepiej sprawdzić dostępność w wybranej aptece albo w wyszukiwarce dostępności leków. Izoteku nie kupuje się wysyłkowo z dostawą do domu, ponieważ jest lekiem na receptę. Można sprawdzić jego dostępność albo zarezerwować lek online, ale odbiór odbywa się w aptece stacjonarnej po okazaniu ważnej recepty.
Dostępne są też inne leki zawierające izotretynoinę, na przykład Curacne lub Aknenormin. Nie należy jednak samodzielnie zamieniać preparatu. Decyzję o wyborze leku podejmuje lekarz.
Podsumowanie
Izotek to lek stosowany w ciężkich postaciach trądziku, gdy wcześniejsze leczenie nie przyniosło wystarczającej poprawy. Terapia wymaga kontroli lekarza, badań krwi i szczególnej ostrożności u kobiet, które mogą zajść w ciążę. O rozpoczęciu leczenia, dawce, czasie terapii i ewentualnym powtórzeniu kuracji zawsze decyduje lekarz.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.
Najczęściej zadawane pytania
